Bill Frisell

Το In My Dreams του Bill Frisell κυκλοφόρησε λίγο πριν ο κιθαρίστας συμπληρώσει τα 75 του χρόνια μέσω της Blue Note Records και πρόκειται για μια ήσυχη συνομιλία ανάμεσα σε φίλους που έχουν μοιραστεί δεκαετίες μουσικής εμπειρίας. Εξάλλου, ο Frisell δεν ήταν ποτέ καλλιτέχνης που έβλεπε τη μουσική ως επίδειξη δεξιοτεχνίας. Από την αρχή της καριέρας του, προτιμούσε να βλέπει την κιθάρα σαν εργαλείο αφήγησης, ένα όργανο για να δημιουργεί χώρους. Και αυτή η φιλοσοφία διατρέχει όλο το In My Dreams, αφού οι η κάθε νότα εμφανίζεται μορφή στις σιωπές που καλύπτει ή να συνομιλήσει με τις μελωδίες των υπόλοιπων οργάνων που τη συντροφεύουν σε αυτό το υπέροχο ταξίδι.

Το σχήμα που τον συνοδεύει περιλαμβάνει μουσικούς που γνωρίζουν ο ένας τον άλλον τόσο καλά, ώστε η μουσική μοιάζει να προκύπτει σχεδόν τηλεπαθητικά. Η βιολονίστρια Jenny Scheinman, ο βιολίστας Eyvind Kang και ο τσελίστας Hank Roberts σχηματίζουν ένα μικρό αλλά εντυπωσιακά ευέλικτο έγχορδο σύνολο. Η ρυθμική βάση των Thomas Morgan και Rudy Royston λειτουργεί με χειρουργική ακρίβεια, με αποτέλεσμα το σύνολο να μην φέρνει στο μυαλό μια παραδοσιακή jazz μπάντα, αλλά ένα μουσικό οικοσύστημα όπου κάθε όργανο κινείται συνεχώς μέσα στον ήχο.

Το άλμπουμ ανοίγει με το "Trapped in the Sky", μια κινηματογραφική σύνθεση με τα έγχορδα να κινούνται σε σκοτεινές συγχορδίες που θυμίζουν παλιά soundtrack, δημιουργώντας μια αίσθηση αιώρησης. Είναι μια τολμηρή αρχή. Ο Frisell απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά, σαν να θέλει να δείξει από την αρχή ότι εδώ το σύνολο προηγείται του ατόμου. Όταν η κιθάρα εμφανίζεται στο "When We Go", το κάνει με τον χαρακτηριστικό, σχεδόν υδάτινο τόνο που έχει γίνει σήμα κατατεθέν του Frisell. Η μελωδία αναδύεται αργά, σαν να ψάχνει τον δρόμο της μέσα στον χώρο. Το μπάσο του Morgan δεν στηρίζει απλώς τη δομή, συνομιλεί με την κιθάρα, θυμίζοντας παλιά folk τραγούδια, ενώ τα τύμπανα του Royston κινούνται με μικρές, λεπτές κινήσεις, μέχρι να αποκτήσουν μια τόλμη και ανοίγουν φτερά για να δώσουν στον ρυθμό ένα αιθέριο πέταγμα πάνω από το σύνολο, λίγο πριν το κλείσιμο. 

Η ομώνυμη σύνθεση "In My Dreams" σε τραβάει σιγά-σιγά μέσα της. Οι ανοιχτές συγχορδίες της κιθάρας υφαίνουν έναν χώρο, μέσα στον οποίο τα έγχορδα αιωρούνται σαν σύννεφα που αλλάζουν σχήμα χωρίς να το καταλαβαίνεις. Βέβαια, δεν έρχεται ποτέ κανένα "ξέσπασμα". Αντίθετα, η ένταση χτίζεται αλλιώς: σε μικρές μετατοπίσεις, σε μια νότα που κρατιέται λίγο παραπάνω, σε έναν τόνο που αλλάζει ανεπαίσθητα. Είναι σαν να ακούς κάτι που ξέρει πολύ καλά πώς να σε κρατήσει εκεί. Και τελικά το καταφέρνει. Με υπομονή.

Σε άλλα σημεία του δίσκου, ο Frisell δείχνει την αγάπη του για το παλιό αμερικάνικο ρεπερτόριο. Η εκτέλεση του "Isfahan", της κλασικής σύνθεσης των Duke Ellington και Billy Strayhorn, αποπνέει βαθιά αίσθηση σεβασμού. Αντί να μετατρέψει το κομμάτι σε βιτρίνα κιθαριστικής τεχνικής, ο Frisell αφήνει τη μελωδία να αναπνεύσει. Τα έγχορδα σχηματίζουν ένα απαλό πέπλο γύρω της, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που φαίνεται ταυτόχρονα οικεία και ελαφρώς εξωτική. Το "Again" κινείται προς πιο πειραματικά μονοπάτια. Τα τύμπανα ξεκινούν με έναν ασταθή ρυθμό, ενώ το σύνολο σταδιακά χτίζει το πεδίο του με μικρές εντάσεις και ασύμμετρες κινήσεις. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και στις πιο αφαιρετικές στιγμές του δίσκου, τίποτα δεν ακούγεται ψυχρό ή εγκεφαλικό. Υπάρχει πάντα μια αίσθηση ανθρώπινης παρουσίας, σαν να ακούς μουσικούς που αναπνέουν μαζί στον ίδιο χώρο.

Αυτή η αίσθηση της ζωντανής επικοινωνίας των μουσικών οφείλεται και στον τρόπο της ηχογράφησης. Πολλά από τα βασικά μέρη του άλμπουμ καταγράφηκαν σε συναυλίες και στη συνέχεια δουλεύτηκαν στο στούντιο. Κι έτσι έχουμε έναν ήχο που συνδυάζει τον αυθορμητισμό της ζωντανής εκτέλεσης με τη λεπτομέρεια μιας προσεκτικής παραγωγής. Οι μικρές παύσεις, οι ανεπαίσθητες αλλαγές στη δυναμική, ακόμη και οι στιγμές όπου ένα όργανο φαίνεται να διστάζει πριν συνεχίσει, παραμένουν μέσα στη μίξη σαν ίχνη ανθρώπινης παρουσίας. Το άλμπουμ κλείνει με το "Home on the Range", μια διακριτική επιστροφή στο αμερικανικό μουσικό τοπίο που πάντα γοήτευε τον Frisell. Η κιθάρα και τα έγχορδα μπλέκονται σε έναν ήχο που θυμίζει ταυτόχρονα folk παράδοση και σύγχρονη jazz. Δεν υπάρχει αίσθηση φινάλε με την κλασική έννοια. Το κομμάτι μοιάζει να σβήνει αργά, σαν μια εικόνα που χάνεται στο βάθος.

Ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο στοιχείο του In My Dreams. Δεν λειτουργεί σαν απολογισμός ή δήλωση ενός μουσικού που πλησιάζει τα 75. Αντίθετα, μοιάζει με μια υπενθύμιση ότι η μουσική μπορεί να είναι κάτι απλό: μια στιγμή επικοινωνίας ανάμεσα σε σπουδαίους μουσικούς που ακούνε ο ένας τον άλλον.

 

Ακολούθησε το Avopolis Network στο Google News

 

Διαβάστε Ακόμα

Featured