Το ξέρεις αυτό, που ανοίγεις μία καρτέλα στον browser και καταλήγεις με άλλες δεκατέσσερις, έχοντας βυθιστεί σε έναν υπέροχο ωκεανό από πληροφορίες; Αυτό μου συνέβη όταν έπεσε στα χέρια μου το ντεμπούτο της sparklmami, κατά κόσμον Ariella Granados. Μεγαλωμένη στο Τέξας, με μεξικανικές και ινδικές ρίζες και πλέον εγκατεστημένη στο Σικάγο, η νεαρή καλλιτέχνις μεγάλωσε μέσα στις εκκλησιαστικές χορωδίες, έως ότου απομακρύνθηκε για σχεδόν μία δεκαετία από το τραγούδι για να αφοσιωθεί στις εικαστικές τέχνες, εργαζόμενη ως visual και makeup artist και performer. Η επιστροφή της στη μουσική ήρθε μέσα από ένα καλλιτεχνικό residency, το οποίο την οδήγησε στις πρώτες ηχογραφήσεις και, τελικά, σε αυτόν τον πρώτο ολοκληρωμένο της δίσκο.
Το in this body, βέβαια, δεν είναι μια συλλογή τραγουδιών που συνοδεύεται από ένα ενδιαφέρον βιογραφικό, αλλά ένας δίσκος που μοιάζει να έχει γεννηθεί ακριβώς από τη συνάντηση αυτών των διαδρομών. Το σώμα ως αρχείο, η πειθάρχηση του γυναικείου σώματος και η άρνηση της κατηγοριοποίησης περιδινούνται σε σύγχρονους soul και R&B ρυθμούς με επιρροές από την βραζιλιάνικη jazz, μεξικάνικο bolero, latin grooves και funk. Πλούσιες πολυφωνίες, σαξόφωνο, τρομπέτες, αναλογικά synths, ζεστά μπάσα και αυτοσχεδιαστικά περάσματα κάνουν το δίσκο να ακούγεται ευχάριστα χωρίς διακοπή, με τη δροσιά που τον διαπερνά να ξεχειλίζει από τα ηχεία και να καταφέρνει να γεμίσει το χώρο. Η ιδιαιτερότητά του, όμως, παραμένει στη θεματολογία του και στον πλούτο πολιτισμικών και ανθρωπολογικών αναφορών που φέρει, χωρίς να τις «φοράει» σαν ξένη περιβολή.
Αρχικά, ο τίτλος in this body δηλώνει συμφιλίωση με το σώμα, το οποίο δεν είναι κάτι που πρέπει να διορθωθεί, αλλά ο χώρος μέσα στον οποίο κατοικεί η υποκειμενικότητα. Κι ας παραδεχτούμε πως, ζούμε σε μια εποχή που οι γυναίκες ολοένα απομακρύνονται από το σώμα τους, παρεμβαίνοντας σε αυτό, εξαντλώντας το με επεμβάσεις, φαρμακευτικές αγωγές και ξένα υλικά, βιώνοντας το ως ένα εξωτερικό project και όχι ως μέρος του όλον τους. Η επιλογή της φράσης «in this body» εδώ μετατοπίζει αμέσως το κέντρο βάρους στην εμπειρία, στην βιωμένη ιστορία και λιγότερο στην αισθητική. Άλλωστε, το σώμα δεν θυμάται μόνο όσα συνέβησαν, αλλά θυμάται και τους τρόπους με τους οποίους έμαθε να επιβιώνει. Ως ένα ζωντανό αρχείο που διατηρεί ίχνη διαγενεακών σχέσεων και τραυμάτων, πολιτισμικών πρακτικών και αναμνήσεων, ακόμη και όταν αυτά δεν αρθρώνονται λεκτικά, με την ιστορία να εγγράφεται στις καθημερινές χειρονομίες, στη φωνή, στην αναπνοή, στην κίνηση.
Και η sparlkmami αξιοποιεί τις δικές τις οικογενειακές αναφορές, τη σχέση της με τη μητέρα της, εικόνες από την παιδικής της ηλικία και πολιτισμικές αναφορές που συνδέονται με τη μεξικανική και ινδική καταγωγή της, μετατρέποντας το σώμα σε χώρος όπου αυτές οι διαφορετικές χρονικότητες, των μνημών και του σύγχρονου βιώματος συνυπάρχουν. Οι fajas στο ομώνυμο κομμάτι, οι ζώνες συμπίεσης που χρησιμοποιούνται ευρέως στη λατινοαμερικανική κουλτούρα για παράδειγμα αποτελούν ένα αντικείμενο με διπλή σημασία. Αφενός, συνδέονται με την παράδοση, τη φροντίδα του σώματος μετά την εγκυμοσύνη ή συγκεκριμένες πολιτισμικές πρακτικές, αφετέρου υποδεικνύουν μια μακρά ιστορία αισθητικής πειθαρχίας, καθώς υπόσχονται τη δημιουργία ενός σώματος πιο κοντά στο επιθυμητό πρότυπο. Όπως ο κορσές του 19ου αιώνα λειτουργούν ως τεχνολογίες συμμόρφωσης, οι οποίες παρουσιάζονται ως εργαλεία αυτοβελτίωσης ενώ στην πραγματικότητα αναπαράγουν συγκεκριμένες κανονιστικές αντιλήψεις για τη γυναικεία εμφάνιση. Ωστόσο, η sparklmami δεν κατασκευάζει μια εύκολη αφήγηση απελευθέρωσης. Αντίθετα, αποτυπώνει την αμφιθυμία που χαρακτηρίζει τη σχέση πολλών γυναικών με πρακτικές όπως αυτή. Οι οικογενειακές παραδόσεις, οι πολιτισμικές προσδοκίες και οι προσωπικές επιθυμίες συνυπάρχουν χωρίς να μπορούν να διαχωριστούν εύκολα από την αγάπη, τη φροντίδα, τις συμβουλές της μητέρας, τις οικογενειακές παραδόσεις και τις πολιτισμικές μνήμες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Ακόμη και η ίδια η αισθητική του δίσκου υπηρετεί αυτή τη λογική, με συγκρατημένες ερμηνείες, αποφεύγοντας την υπερβολή που συχνά απαιτείται από τις γυναίκες καλλιτέχνιδες ως απόδειξη αυθεντικότητας ή συναισθηματικής έντασης. Η φωνή της υπάρχει μέσα στις μικρές μεταβολές της αναπνοής και στις ατέλειες της εκφοράς. Με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και η ίδια η ερμηνεία αντιστέκεται στην πειθαρχία της τελειότητας που χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος της σύγχρονης ποπ παραγωγής.
Αυτές οι ιδέες, ευτυχώς, δεν μένουν στο επίπεδο της θεωρίας. Η Granados τις μεταφράζει σε μουσική χωρίς διδακτισμό, αφήνοντας κάθε τραγούδι να φωτίζει μια διαφορετική όψη της ενσώματης εμπειρίας. Στο εναρκτήριο “no te vayas” μας προσκαλεί στο καλοκαιρινό πάρτυ της, υποσχόμενη ότι όνειρα και επιθυμίες γίνονται πραγματικότητα. Στο "fajas", την πιο πολιτική στιγμή του δίσκου, το προσωπικό και το συλλογικό συμπλέκονται αβίαστα. Στο “vaga” μεταφερόμαστε σε ένα μεταμεσονύχτιο, sleezy μπαρ, εκεί που συχνάζει η καλλιτέχνιδα, με αποτέλεσμα να την αποκαλούν αλήτισσα Το jazz "running" κινείται αργά και κυκλικά, επιτρέποντας στις πολυφωνίες και στα πνευστά να δημιουργήσουν μια αίσθηση οικειότητας, ενώ στο το "quisiera", η latin ευαισθησία, η soul και η jazz συνυπάρχουν χωρίς να διεκδικεί καμία από αυτές τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Εδώ γίνεται ίσως περισσότερο αισθητή η άρνηση της Granados να εγκλωβιστεί σε ένα μουσικό ιδίωμα, έχοντας δημιουργήσει έναν προσωπικό ήχο που αποφεύγει τόσο την αναβίωση όσο και την επιδεικτική καινοτομία.
Άλλωστε, η sparklmami όπως έχει δηλώσει, δεν λειτουργεί ως εκπρόσωπος μιας εθνικής κοινότητας, ενός μουσικού είδους ή μιας συγκεκριμένης φεμινιστικής ταυτότητας. Η μουσική της δεν διεκδικεί χώρο επειδή είναι διαφορετική, αλλά επειδή αρνείται να μεταφράσει αυτή τη διαφορετικότητα σε προϊόν. Η επιλογή της να εναλλάσσει γλώσσες, να μετακινείται ανάμεσα σε διαφορετικές μουσικές παραδόσεις και να αποφεύγει τις προβλέψιμες κορυφώσεις δημιουργεί ένα έργο που αντιστέκεται στην ευκολία της κατηγοριοποίησης χωρίς να καταφεύγει στον ελιτισμό της δυσκολίας.
Στο “penso an voce” ξεχωρίζει για την ενορχήστρωση που αιωρείται νωχελικά, αλλά και το γλωσσικό υβρίδιο του τίτλου, που υπογραμμίζει την ανυποταξία της Grenados στις εθνοτικές ταμπέλες. Στο “grounded”, η συμφιλίωση με το σώμα μεταφράζεται σε ζεστά κρουστά και μαλακά πνευστά, ενώ το “it was 5 am” αξιοποιεί μία film noir spoken word προσέγγιση.
Το“in this body” που κλείνει το άλμπουμ εμπερικλείει και όλη την ομορφιά του. Στο σώμα της η καλλιτέχνης δεν αισθάνεται μόνη, νιώθει ασφαλής, και το τραγουδά καθαρά, καθαρτήρια. Σε μια εποχή όπου το σώμα αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως κάτι που πρέπει να βελτιωθεί, να ελεγχθεί ή να μεταμορφωθεί, η sparklmami επιλέγει απλώς να το κατοικήσει.
Και μόνο γι' αυτό, το in this body είναι ένα ντεμπούτο που αξίζει να ακούσεις προσεκτικά. Η Granados δεν επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη soul ούτε να γράψει ένα μεγαλόστομο φεμινιστικό μανιφέστο. Παραδίδει έναν διακριτικό, καλοδουλεμένο και βαθιά ενσώματο πρώτο δίσκο, ο οποίος βρίσκει τη δύναμή του ακριβώς στην άρνησή του να υψώσει τη φωνή.
