Αρκεί άραγε κάποιος να είναι αλλόκοτος, απαθής, παράλογος ή προβληματικός; Αρκεί, όταν τον ωθούν η έκσταση, η φαντασία και το περιθώριο.
Επάνω σε αυτήν την εσωτερική πάλη -ξαφνικά- «γεννήθηκε» το 1960 μια ιδιαίτερη μορφή δημιουργικότητας με το όνομα David Bowie, μια ειλικρινής έκφραση της τέχνης, η οποία εξέθεσε αναρίθμητα alter ego, ακραίες καταστάσεις, περίπλοκους φανταστικούς κόσμους και αντισυμβατικές σκέψεις.
Brixton, Λονδίνο, 8 Ιανουαρίου του 1947. Ο David Robert Jones έρχεται σε αυτόν τον κόσμο, περιμένοντας με ανυπομονησία 13 ολόκληρα χρόνια να αποστασιοποιηθεί από τον προ-διάσημο εαυτό του. Παραδέχτηκε αρκετά χρόνια μετά, σε συνέντευξη στο People το 1976, ότι: «Δεν έχω καμία εμπιστοσύνη στον David Jones ως δημόσιο πρόσωπο».
Έτσι, ως έφηβος, βρήκε ελκυστικό το όνομα Bowie για διάφορους λόγους. Σίγουρα από πρακτικής πλευράς, γιατί ήθελε να αποφύγει τη σύγχυση με τον Davy Jones, τραγουδιστή των Monkees, ο οποίος ήταν ήδη εξαιρετικά δημοφιλής εκείνη την περίοδο, αλλά, ανάμεσα σε άλλα, και για κάτι πιο εσωτερικό. Bowie ήταν το εμπορικό όνομα του διασημότερου αμερικανικού μαχαιριού και η επιλογή ήταν προφανής. Σε συνέντευξή του το 1974 στον συγγραφέα William S. Burroughs, ο Bowie δήλωσε: «Ήμουν μέσα σε μια βαριά φιλοσοφική φάση... και ήθελα κάτι που να σημαίνει το κόψιμο μέσα από τα ψέματα και όλα αυτά».
Σε αυτό το κείμενο δεν θα μιλήσουμε για τα τραγούδια του, τα οποία ήταν καμωμένα από αυθεντική παρόρμηση, αλλά για τον άνθρωπο που κρύβεται συνήθως πίσω από μια τέτοιου είδους τέχνη. Αυτόν που φλεγόταν από ένα ασίγαστο πνεύμα εξέγερσης και κραύγαζε. Ακόμη κραυγάζει.
Πριν από τη glam rock, ο Bowie αγαπούσε τη jazz, έτσι στα 12 του απέκτησε σαξόφωνο. Στη μουσική τον μύησε ο ετεροθαλής αδελφός του, Terry Burns, ο οποίος είχε καθοριστικό ρόλο στη ζωή του Bowie. Μεγαλώνοντας, περνούσαν τον περισσότερο χρόνο μαζί, πήγαιναν σε συναυλίες, μελετούσαν θρησκείες, αποκρυφισμό, μάγους και διάβαζαν μυθιστορήματα. Δυστυχώς, ο Burns έπασχε από βαριά σχιζοφρένεια, με συνέπεια, ως ενήλικας, να περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του σε ψυχιατρική κλινική. Ο θάνατός του επηρέασε βαθιά τον Bowie και, κατ’ επέκταση, τους στίχους του, εμπνέοντας πολλά από τα πιο διορατικά τραγούδια του, όπως το "All the Madmen".
Στην πρώιμη ηλικία των 15, ο κολλητός του φίλος George Underwood, έπειτα από καυγά, χτύπησε τον Bowie στο μάτι και του προκάλεσε μια μόνιμη βλάβη. Μια αλλοίωση η οποία θα ερχόταν να προστεθεί μετέπειτα στην περσόνα του. Τα μάτια του Bowie είχαν διαφορετικό χρώμα όχι από ετεροχρωμία, όπως πολλοί πιστεύουν, αλλά λόγω εκείνου του τραυματισμού: έπασχε από ανισοκορία, μια μόνιμα διασταλμένη κόρη στο ένα μάτι. Παρ’ όλα αυτά, οι δυο τους παρέμειναν φίλοι και ο George Underwood σχεδίασε αργότερα αρκετά εξώφυλλα άλμπουμ του.
Σε ηλικία μόλις 17 ετών, εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην τηλεόραση του BBC ως εκπρόσωπος της "Εταιρείας για την Πρόληψη της Κακοποίησης Μακρυμάλληδων Ανδρών", ιδρύοντας μια ομάδα ώστε να εναντιωθεί στον χλευασμό που δέχονταν όσοι είχαν μακριά μαλλιά. «Είμαστε γενικά ανεκτικοί… αλλά εδώ και δύο χρόνια δεχόμαστε σχόλια όπως "Αγάπη μου!" και "Να σου κρατήσω την τσάντα;", και νομίζω ότι πρέπει να σταματήσει».
Εκτός από σπουδαίος τραγουδιστής, ο Bowie ήταν και χαρισματικός μίμος, με δάσκαλό του τον χορογράφο Lindsay Kemp. Επίσης, ήταν ταλαντούχος ζωγράφος, εκπροσωπώντας κινήματα όπως ο σουρεαλισμός και ο νεοεξπρεσιονισμός. Όλο αυτό το κράμα ταλέντου, δημιουργικότητας, εκκεντρικότητας και αλλόκοτων συμπεριφορών εδραίωσε ακόμη περισσότερο τη θέση του στην ιστορία των rock stars της glam rock και όχι μόνο.
Μέχρι σήμερα, το πιο διάσημο τραγούδι του Bowie είναι το "Space Oddity" (1969), και αυτό χάρη στην επιλογή του BBC να το χρησιμοποιήσει για την κάλυψη της προσελήνωσης το 1969, σε ένα ιστορικό γεγονός: την αποστολή Apollo 11. Μέσα σε λίγες ώρες, η φήμη του εκτοξεύτηκε στο φεγγάρι!
Ο Major Tom δεν ήταν, όμως, χαρακτήρας μίας μόνο φοράς. Ήταν κι αυτός ανάμεσα στις περσόνες του, απλώς δεν πήρε ποτέ σάρκα και οστά. «Ground control to Major Tom!». Στο "Ashes to Ashes" ακούγεται ο στίχος: «Ashes to ashes, funk to funky, we know Major Tom’s a junkie». Εμφανίζεται επίσης στο remix των Pet Shop Boys για το "Hallo Spaceboy", αλλά και στα "New Killer Star" και "Blackstar", δείχνοντας πόσο σημαντικός ήταν αυτός ο φανταστικός χαρακτήρας για τον Bowie και την αρχή της γέννησης μιας νέας εξωγήινης προσωπικότητας που ακολούθησε.
Αν και ο Bowie είχε πολλά alter ego κατά τη διάρκεια της μουσικής του πορείας, ο Ziggy Stardust ήταν ο πιο διάσημος από αυτούς και έκανε την εμφάνισή του το 1972. Το συστατικό για αυτή την πτυχή του Bowie προήλθε από έναν από τους ξεχασμένους αυθεντικούς rockers της Βρετανίας -τον οποίο πολλοί θεωρούσαν τον Βρετανό Elvis Presley- τον Vince Taylor. Το ανδρόγυνο, glamorous, αιθέριο ον με το χαρακτηριστικό μακιγιάζ βρισκόταν στο προσκήνιο της προσωπικότητάς του από το 1972 έως το 1973, περιοδεύοντας ως Ziggy Stardust and the Spiders from Mars. Ο Ziggy Stardust, όπως άλλοι σπουδαίοι rock stars της εποχής, Freddie Mercury και Elton John, και αργότερα ο Prince, διεύρυναν τα όρια της έμφυλης και σεξουαλικής έκφρασης. Το 1972, μόλις πέντε χρόνια μετά τη νομιμοποίηση της ομοφυλοφιλίας στη Βρετανία, ο Bowie δήλωσε ανοιχτά ότι ήταν gay και bisexual.
Δυστυχώς, όσο κι αν το κοινό λάτρευε τον Ziggy, ο χαρακτήρας αυτός παραλίγο να τον τρελάνει. «Ολόκληρη η προσωπικότητά μου επηρεάστηκε… πραγματικά είχα αμφιβολίες για τη λογική μου».
Άρχισε να νιώθει καταβεβλημένος από την περσόνα. Όταν ολοκληρώθηκε η περιοδεία, είπε στο κοινό ότι δεν θα εμφανιζόταν ποτέ ξανά ως Ziggy Stardust. Θεωρούσε ότι ήταν μια ανθυγιεινή παρουσία στη ζωή του, λέγοντας: «Δεν είναι μόνο η τελευταία εμφάνιση της περιοδείας, αλλά είναι η τελευταία εμφάνιση που θα κάνουμε ποτέ».
Η επόμενη περσόνα που υιοθέτησε ο Bowie από το 1975 έως το 1976 ήταν ο Thin White Duke. Βουτηγμένος στα ναρκωτικά και συγκεκριμένα στην κοκαΐνη, ακόμη πιο σκοτεινός, με βαριά κατάθλιψη και εξάρσεις παράνοιας, απομονώθηκε στο Λος Άντζελες. Ο Thin White Duke ήταν ένας κενός, απαθής, επιρρεπής τύπος, γοητευμένος από τον φασισμό. Μια περσόνα που του απέφερε έντονη κριτική και τον ανάγκασε να παραδεχτεί ακόμη και ο ίδιος ότι δεν συμμεριζόταν αυτόν τον χαρακτήρα, ο οποίος προερχόταν από τη πιο σκοτεινή του περίοδο.
Ο David Bowie έφυγε ξαφνικά από τη ζωή το 2016, παραμένοντας μέχρι τέλους ριζοσπαστικός και ασυμβίβαστος. Στα τελευταία χρόνια της πορείας του δημιούργησε τη δική του διαδικτυακή υπηρεσία, το BowieNet, η οποία λειτούργησε από το 1998 έως το 2012. Δήλωσε για το πρώιμο διαδίκτυο ότι: «Αγκαλιάζω πραγματικά την ιδέα ότι υπάρχει μια νέα διαδικασία απομυθοποίησης ανάμεσα στον καλλιτέχνη και το κοινό».
Έναν χρόνο αργότερα, το 1999, έδωσε τη μορφή και τη φωνή του στο βιντεοπαιχνίδι "Omikron: The Nomad Soul", αλλά έγραψε και τη μουσική του παιχνιδιού. Το 2003, παρότι του προσφέρθηκε ο τίτλος του Sir, ο Bowie τον αρνήθηκε, δηλώνοντας: «Δεν είναι αυτό για το οποίο δούλεψα σε όλη μου τη ζωή».
Το 2007, ο Bowie δάνεισε τη φωνή του στον χαρακτήρα Lord Royal Highness στην ταινία SpongeBob SquarePants: Atlantis SquarePantis. Ένα από τα τελευταία του έργα ήταν το μιούζικαλ Lazarus, γραμμένο σε συνεργασία με τον Enda Walsh, το οποίο έκανε πρεμιέρα το 2015 και βασίστηκε στο The Man Who Fell to Earth. Το Blackstar ήταν το τελευταίο άλμπουμ του και κυκλοφόρησε μόλις δύο ημέρες πριν από τον θάνατό του.
Μα πόσους Bowie γνώρισε αυτή η ιστορία; Πολλούς! Όλοι κρυμμένοι σε ένα μόνο σώμα, παγιδευμένοι σε μία μόνο εποχή. Και αν η τέχνη του προσπαθούσε να προσαρμοστεί απρόσβλητη, ο ίδιος ο Bowie δεν ήθελε ή μάλλον δεν μπορούσε να προσαρμοστεί.
Στις 17 Ιανουαρίου, δέκα χρόνια και μερικές ημέρες αφότου ο David Bowie άφησε τη Γη για τον Άρη, θα συναντηθούμε στο Black Temple για μια βραδιά αφιερωμένη στο αστείρευτο φως του. Ένα immersive party με DJ set από τον Δημήτρη Παπασπυρόπουλο και διασκευές από Sugar for the Pill, Mary Sunshine, Yeah!, Gadless, One of Vas, Ιωάννα Μιχαηλίδου aka IMA, και απρόβλεπτα happenings, όπου η μουσική, η εικόνα και η ενέργεια του Bowie θα ζωντανέψουν ξανά μέσα από ήχους, μορφές και ετερόκλητες ταυτότητες. Μια νύχτα όπου τιμάμε τον άνθρωπο που μας δίδαξε πως μπορούμε να είμαστε οτιδήποτε θέλουμε και να λάμπουμε χωρίς να απολογούμαστε.
Προπώληση more.com: 12 ευρώ – Ταμείο: 14 ευρώ
https://www.more.com/gr-el/tickets/music/david-bowie-night/?
Black Temple • Doors open: 21:30 • Είσοδος άνω των 18 ετών
