Το είχα γράψει και στην ανταπόκριση των Metallica: Στην ευρωπαϊκή τους περιοδεία, σε επιλεγμένες ημερομηνίες, είχαν support τους Pantera. Εκεί, όμως, γεννιόταν ένα εύλογο ερώτημα. Θα άξιζε να τους βλέπαμε για πρώτη φορά για 50 λεπτά μόνο; Σίγουρα θα είχαμε μείνει με την απορία το πώς θα ήταν σε μια δικιά τους εμφάνιση ως headliners. Τελικά, με τους Metallica είδαμε τους Gojira και Knocked Loose, και οι Pantera, στις ελάχιστες φετινές συναυλίες τους ως headliners, ευτυχώς συμπεριέλαβαν την Ελλάδα για την πρώτη τους εμφάνιση.
Η μετέπειτα ανακοίνωση και των Trivium, που και αυτοί θα πατούσαν για πρώτη φορά το πόδι τους στη χώρα μας, ήταν το απόλυτο κερασάκι στην τούρτα. Για μια μεγάλη μερίδα του κόσμου οι Trivium αποτελούσαν ένα τεράστιο συναυλιακό απωθημένο, ενώ ως ιδανικό, βαρύ ζέσταμα για την ημέρα θα είχαμε τους Bodysnatcher.
Βέβαια, η μέρα είχε τις δικές της προκλήσεις. Την ίδια ακριβώς βραδιά, στον Λυκαβηττό, έπαιζε και ο Robert Plant. Ξέρω κόσμο που είχε ένα μικρό δίλημμα για το πού θα πάει. Πάντως εγώ δεν είχα κανένα απολύτως δίλημμα. Στην πρώτη εμφάνιση των Pantera στην Ελλάδα, δεν υπήρχε καν συζήτηση για το αν θα πάω.
Ο συννεφιασμένος καιρός το μεσημέρι οδήγησε σε μερικές ψιχάλες το απόγευμα, και κάπου 20 λεπτά πριν ανέβουν οι Bodysnatcher ψιλόβρεχε λίγο. Αυτό όμως δεν πτόησε το κοινό να βρίσκεται στον γνώριμο χώρο της Πλατείας Νερού από νωρίς. Το τετραμελές σχήμα από τη Φλόριντα εξαπέλυσε μια καθαρόαιμη, βίαιη επίθεση σύγχρονου deathcore. Με τον Kyle Medina να οργώνει τη σκηνή και να φτύνει με μανία τους στίχους στο μικρόφωνο, η μπάντα έδωσε κυρίως έμφαση στο πρόσφατο υλικό της από το άλμπουμ Hell Is Here, Hell Is Home. Αν και ο ήχος στα πρώτα λεπτά αντιμετώπισε κάποιες μικρές ανισορροπίες, η συμπαγής παρουσία τους και τα βαριά, ασήκωτα breakdowns δημιούργησαν γρήγορα τα πρώτα moshpits στην αρένα.
Μπορεί ο ακραίος ήχος τους να μην αγγίζει όλα τα αυτιά –καθώς η απουσία κλασικών riff ή μελωδικών περασμάτων έκανε τα κομμάτια να μοιάζουν κάπως ομοιόμορφα– κανείς όμως δεν μπορεί να τους αρνηθεί ότι ίδρωσαν τη φανέλα. Ήταν μια εμφάνιση γεμάτη ακατέργαστη ενέργεια που προκάλεσε έντονο headbanging σε όσους είχαν πιάσει από νωρίς κάγκελο. Δεν ξέρω αν οι Bodysnatcher κέρδισαν νέους οπαδούς, αλλά πάντως έπαιξαν καλά και δικαίως κέρδισαν το χειροκρότημα του κοινού.
Γύρισμα του χρόνου πίσω στο 2006, στο Download Festival. Headliners τη δεύτερη ημέρα οι Metallica, και πριν από αυτούς οι Korn, οι Trivium και πολλά ακόμα συγκροτήματα. Με το δεύτερο άλμπουμ τους, το Ascendancy, οι Trivium είχαν στρέψει, και δικαίως, όλα τα βλέμματα πάνω τους. Ο υπερβολικός μουσικός τύπος της εποχής τούς ονόμαζε «τους νέους Metallica», ο νεαρός τότε τραγουδιστής/κιθαρίστας Matt Heafy ήταν παντού και οι οπαδοί περίμεναν μια ανάλογη συνέχεια. Τελικά, και δεν το λέω καθόλου για κακό, οι Trivium έγιναν απλά οι Trivium. Συνέχισαν την πορεία τους έχοντας βγάλει συνολικά 10 άλμπουμ, κάνουν συνεχώς περιοδείες και επιτέλους, μετά από χρόνια αναμονής, θα τους βλέπαμε στη χώρα μας.
Στις 19:50, με το που ακούστηκαν οι πρώτες νότες του "Pull Harder on the Strings of Your Martyr", η αρένα κυριολεκτικά εξερράγη. Αυτό που παρακολουθήσαμε στα επόμενα 75 λεπτά ήταν ένα σεμινάριο σύγχρονου metal. Η μπάντα από το Ορλάντο παρουσιάστηκε τρομερά δεμένη, με τον Alex Rüdinger στα τύμπανα να λειτουργεί σαν καλοκουρδισμένη μηχανή. Το μεγάλο «όπλο» των Trivium αποδείχθηκε η φωνητική τους πολυφωνία: τα lead φωνητικά του Matt Heafy πλαισιώνονταν ιδανικά από τα brutal του Corey Beaulieu και τα καθαρά του Paolo Gregoletto, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα αψεγάδιαστο. Ο Heafy ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής. Επικοινωνιακός, αεικίνητος και εμφανώς συγκινημένος, δεν σταμάτησε να αναφέρει πόσα χρόνια πίεζε τον ατζέντη τους για να έρθουν στην Ελλάδα, εκφράζοντας την αγάπη του για τη χώρα, το φαγητό και την ελληνική μυθολογία που έχει εμπνεύσει κομμάτια τους. Μάλιστα, μιλώντας "ελληνικά", έδωσε την υπόσχεση να επιστρέψουν σύντομα ως headliners, ενώ αποκάλυψε πως ετοιμάζουν νέο άλμπουμ για το 2027.
Το setlist ήταν ένα έξυπνα δομημένο ταξίδι στη δισκογραφία τους. Τα κλασικά κομμάτια από το Ascendancy (όπως το "A Gunshot to the Head of Trepidation" και το "Like to the Flies") προκάλεσαν πανδαιμόνιο, ενώ ακόμα και οι πιο μελωδικές στιγμές από το Silence in the Snow βρήκαν τεράστια ανταπόκριση. Το highlight της εμφάνισής τους ήρθε με ένα ισοπεδωτικό wall of death στο "Throes of Perdition", πριν το τελικό, αποθεωτικό κλείσιμο με το "In Waves", όπου ολόκληρη η Πλατεία Νερού βρέθηκε να χοροπηδάει στον ρυθμό τους.
Η εμφάνιση των Trivium μού θύμισε μια αντίστοιχη καταιγιστική εμφάνιση των Anthrax στον ίδιο χώρο, όταν είχαν παίξει πριν από τους Disturbed. Τότε, όλοι είχαν πει ότι οι Anthrax είχαν «σβήσει» τους headliners. Θα γινόταν άραγε το ίδιο και σήμερα;
Setlist: Pull Harder on the Strings of Your Martyr • Strife • A Gunshot to the Head of Trepidation • The Sin and the Sentence • Down From the Sky • Until the World Goes Cold • Like Light to the Flies • Silence in the Snow • Throes of Perdition • Catastrophist • The Heart From Your Hate • In Waves
Πριν γράψουμε για τους Pantera, θα πρέπει να βάλουμε ορισμένα πράγματα στη θέση τους. Υπάρχει επαγγελματικό video στο YouTube, όπου ο Phil Anselmo μαζί με τους The Illegals παίζει αποκλειστικά Pantera setlist. Με δύο κιθάρες, τα ακούς όλα άψογα, νότα προς νότα. Το τελικό αποτέλεσμα όμως ήταν κάτι άψυχο και η ανταπόκριση του κοινού χλιαρή. Φανταστείτε να είχε έρθει ο Phil Anselmo με τους The Illegals και να έπαιζε στη χώρα μας. Θα γράφαμε για τραγωδία, έλλειψη σεβασμού και πολλά άλλα.
Ας πάμε όμως στο σήμερα και ας δεχτούμε ότι η επανένωση των Pantera έγινε για να τιμηθούν τα δύο αδέλφια, και για να δοθεί στον κόσμο η ευκαιρία να ακούσει ξανά ζωντανά αυτά τα τραγούδια – ειδικά σε κόσμο που δεν τους έχει δει ποτέ. Εδώ ερχόμαστε εμείς: Η ακύρωση της συναυλίας τους το 2001 έχει χαραχθεί βαθιά στη συναυλιακή μου μνήμη. Από το 2001 μέχρι σήμερα, έχει δημιουργηθεί μια νέα γενιά οπαδών, που τότε ήταν αγέννητοι και τώρα, στα 20 τους, ήρθαν να τους δουν. Έτσι, η Πλατεία Νερού, από τον ηχολήπτη και μπροστά, είχε γεμίσει ασφυκτικά από κόσμο που ήρθε αποκλειστικά για τους Pantera.
Οι Pantera του σήμερα αποτελούνται από τους Zakk Wylde (κιθάρα) και Charlie Benante (ντραμς), μαζί φυσικά με τον Rex Brown (μπάσο) και τον Phil Anselmo (φωνητικά). Από τις οθόνες είδαμε αρχικά βίντεο με τους Pantera στα 90s σε διάφορες στιγμές τους, τον Zakk Wylde να περνάει μπροστά από το κοινό για να ανέβει στη σκηνή ανταλλάσσοντας χειραψίες, και όλα πλέον ήταν έτοιμα για το “Hellbound” με το οποίο ξεκίνησαν.
Τα πράγματα στην αρχή ήταν λίγο αμήχανα για εμάς, όμως το δεύτερο τραγούδι, το “A New Level”, μας έδωσε να καταλάβουμε τι ακριβώς θα βιώναμε στη συνέχεια. Ναι, ο Zakk Wylde είναι απλά ο Zakk Wylde. Θα μείνει πιστός στο πνεύμα των τραγουδιών, αλλά επειδή είναι αυτός που είναι, θα τα φέρει στα μέτρα του βάζοντας τις δικές του πινελιές. Δεν το κάνει μόνο στους Pantera, το έκανε μια ζωή και με τον Ozzy. Σεβόταν στο 100% τα κομμάτια των Black Sabbath ή του Ozzy, αλλά ποτέ δεν τα έπαιξε νότα προς νότα. Έτσι κι εδώ, λόγω και της τεράστιας φήμης του, λίγοι μπορούν να του πουν κουβέντα.
Ο Charlie Benante, από την άλλη, μου φάνηκε πολύ πιο πιστός ως προς τα ντραμς του Vinnie Paul, ο Rex Brown ήταν σταθερός στη θέση του και το επόμενο μεγάλο στοίχημα ήταν ο Phil Anselmo. Οι εποχές που χτυπιόταν στη σκηνή σαν μανιακός έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Τώρα όσα κάνει είναι μετρημένα: Είναι κυρίως στη μέση της σκηνής, δίχως πολλές κινήσεις, μιλάει ήρεμα (και με μια δόση σοφίας) ανάμεσα στα τραγούδια και φωνητικά το προσπαθεί. Αποφεύγει τις ακρότητες, θέλει να προστατεύσει τη φωνή του και το πετυχαίνει σε μεγάλο βαθμό.
Νομίζω ότι το κοινό αποδέχτηκε αυτό το πλαίσιο και αυτό φάνηκε στη συνέχεια με το “Becoming” και ακόμα καλύτερα με το “I’m Broken”, όπου τα φωνητικά τα ανέλαβε εξολοκλήρου η αρένα.
Μια μικρή προσωπική παρένθεση εδώ: Για πρώτη φορά σε συναυλία, είχα πάρει μαζί μου την 6χρονη κόρη μου. Θα μου πεις, καλά, στους Pantera την πήρες; Αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Με την κόρη, λοιπόν, είχαμε βρεθεί χαλαρά στη γνωστή και αγαπημένη μου θέση, αριστερά της σκηνής. Το ευγενέστατο προσωπικό του φεστιβάλ τής έδωσε ωτοασπίδες και έτσι, για τα πρώτα 4-5 τραγούδια, βρεθήκαμε αρκετά μπροστά. Κάπου εκεί κουράστηκε, οπότε μετακινηθήκαμε άνετα πίσω από τον ηχολήπτη.
Παρατηρώντας το κοινό, έβλεπα ότι είχε συμβιβαστεί με αυτό που έβλεπε. Και επειδή οι Pantera έχουν τραγούδια-ύμνους, δημιουργήθηκαν αρκετά pit. Πώς να μη γίνει, άλλωστε, όταν ακούγεται ένα κομμάτι όπως το “5 Minutes Alone”, στο οποίο έγινε ένας μικρός χαμός. Το “This Love” ήταν ένα μεγάλο στοίχημα για τον Anselmo. Θα μπορούσε να ανταπεξέλθει σε αυτό το απαιτητικό κομμάτι; Ας μείνουμε στο ότι το πάλεψε και ας το κλείσουμε εκεί.
Μετά το καταιγιστικό “Mouth for War”, ο Anselmo πήρε τον λόγο λέγοντας: «Θα παίξουμε ένα κομμάτι που δεν παίζουμε συχνά, ειδικά για εσάς». Η έκπληξη ήρθε με το “10’s”, με τις οθόνες να μας δείχνουν συνεχώς τον Dimebag και τον Vinnie. Τα δύο αδέλφια υπήρχαν παντού: είτε στο drum kit, είτε στα ραφτά των ρούχων του Zakk, είτε στα βίντεο. Ανεπαίσθητα, εκείνη τη στιγμή σκεφτόσουν τη γ@μένη ακύρωση του 2001 – το πώς θα ήταν, δηλαδή, να βλέπαμε τους Pantera με την κλασική τους σύνθεση.
«Το προηγούμενο τραγούδι μάλλον δεν το ξέρατε», μας είπε ο Anselmo, «αλλά το επόμενο το ξέρετε». Και κάπου εκεί μπαίνει το “Walk”, με μένα να δείχνω στην κόρη μου από τις οθόνες τις τρελές αντιδράσεις του κοινού. Το medley “Domination / Hollow”, που το έχουν καθιερώσει από τα 90s, ακούστηκε και στην Πλατεία Νερού. «Zakk, παίξε το riff», είπε στη συνέχεια ο Anselmo και... “Cowboys from Hell” (εδώ οι λέξεις και οι περιγραφές περισσεύουν).
Μας αποχαιρετούν προσωρινά, για να επανέλθουν με ένα τραγούδι που ξύπνησε μνήμες. Πριν από χρόνια, στον ίδιο χώρο, ο Anselmo είχε τα γενέθλιά του όταν έπαιζαν οι Slayer μαζί με τους Down, και σαν δωράκι είχαμε ακούσει τότε το “Fucking Hostile” από τον Anselmo και τους Slayer. Τώρα, ακούσαμε το “Fucking Hostile” από τους ίδιους τους Pantera σε μια σχεδόν punk εκτέλεση, και η συναυλία ολοκληρώθηκε μετά από 80 λεπτά μέσα σε έντονα χειροκροτήματα.
Τελικά, τι είδαμε ακριβώς; Σε ένα καλοκαίρι που έχουμε δει Metallica, Iron Maiden, Megadeth και Helloween (μία ημέρα μετά), σε τι θέση μπαίνουν οι Pantera;
Θα την πω την αμαρτία μου: δεν τρελάθηκα. Χάρηκα πάρα πολύ που τους είδα, έσβησα ένα τεράστιο μουσικό απωθημένο, αλλά μέχρι εκεί. Ήταν όλα σωστά δομημένα, τα τραγούδια-ύμνοι ήταν παρόντα, το πνεύμα των αδελφών Abbott ήταν εκεί, το συγκρότημα προσπάθησε ειλικρινά για το καλύτερο και το πέτυχε – αλλά δεν ήταν μια συναυλία που θα περάσει στην ιστορία.
Θα μετάνιωνα αν δεν είχα πάει; 100%, που έλεγε και μια ψυχή. Ας είναι. Τους είδαμε, περάσαμε όμορφα, και το καλύτερο από όλα; Μετά από χρόνια, η κόρη μου θα μπορεί να λέει με περηφάνια ότι η πρώτη συναυλία της ζωής της ήταν οι Pantera…
Setlist: Hellbound • A New Level • Strength Beyond Strength • Becoming • I'm Broken • Suicide Note pt.2/5 Minutes Alone • This Love • Mouth For War • 10s • Walk • Domination-Hollow • Cowboys From Hell • Fucking Hostile
