«Το να φτιάχνεις μουσική έξω από τα κυρίαρχα εμπορικά ενδιαφέροντα είναι από μόνο του μια κοινωνική και πολιτική πράξη».
Με αφορμή την τρίτη επίσκεψή τους στην Αθήνα μέσα σε τρία χρόνια –και μετά από μια επιτυχημένη πρώτη συναυλία τον Δεκέμβριο του 2023 στο Ωδείο Αθηνών–, οι θρυλικοί Αυστραλοί The Necks μάς μίλησαν λίγο πριν ταξιδέψουν από τη Γαλλία στο Άμστερνταμ για το Minimal Music Festival. Τρεις δεκαετίες μετά τη γέννησή τους, το τρίο παραμένει ένα από τα πιο ανεξάρτητα, ανήσυχα και απρόβλεπτα σχήματα στον πλανήτη. Με δίσκους όπως το Sex, Bleed και Disquiet, συνεργασίες με τους Brian Eno, Nick Cave, Swans και Underworld, και μια μουσική που αρνείται πεισματικά να υπακούσει σε συμβάσεις είδους ή εμπορικής λογικής, οι The Necks συνεχίζουν να κάνουν αυτό που κάνουν καλύτερα: να ξεδιπλώνουν αργά, επίμονα και απολύτως ζωντανά τον ήχο τους, κάθε φορά από την αρχή. Στη συζήτηση που ακολουθεί, μας μιλούν για την υπομονή, την έκφραση χωρίς λέξεις, τον αυτοσχεδιασμό ως μυστήριο και γιατί η ίδια η μουσική είναι η μόνη ανταμοιβή που χρειάζονται.
- Τι σας φέρνει πίσω στην Ελλάδα μετά από έναν χρόνο;
Αφού δώσαμε την πρώτη μας πολύ επιτυχημένη συναυλία στην Αθήνα για τον Αλέξη και την Scenius Series τον Δεκέμβριο του 2023, τόσο ο Αλέξης, όσο και οι The Necks νιώσαμε ότι ήταν μια καλή ευκαιρία να επιστρέψουμε στην Αθήνα για μία focused διήμερη residency.
- Πού βρίσκεστε αυτή τη στιγμή;
Αυτή τη στιγμή ταξιδεύουμε με τρένο από την Tours της Γαλλίας προς το Άμστερνταμ για να συμμετάσχουμε στο "Minimal Music Festival".
Για όσους ανακαλύπτουν τώρα τη μουσική σας, πώς θα περιγράφατε τους The Necks σε δύο γραμμές;
Instrumental μουσική που "ξεδιπλώνεται" αργά, αυθόρμητα σε κάθε event, εστιάζοντας στον χρόνο και τον χώρο μέσα στον οποίο γεννιέται, με εμάς να δουλεύουμε υπομονετικά πάνω σε απλές μουσικές ιδέες επεκτείνοντάς τες.
- Πώς γνωριστήκατε;
Μεγαλώσαμε κοντά ο ένας στον άλλον στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας και μοιραζόμασταν κοινά μουσικά ενδιαφέροντα.
- Ήσασταν στα 20 και τώρα στα 60. Τι έχει αλλάξει από το Sex μέχρι το Disquiet στη μουσική σας και στο μυαλό σας;
Κατά κάποιον τρόπο, η μουσική μας δεν έχει αλλάξει τόσο, όσο έχει διευρυνθεί. Οι θεμελιώδεις αρχές και διαδικασίες παραμένουν ίδιες, αλλά μπορούμε να αντλούμε από μια ευρύτερη παλέτα επιρροών και υλικών, χωρίς να αποδυναμώνουμε την αρχική ιδέα.
Όταν κοιτάζετε τον κόσμο σήμερα, πιστεύετε ότι τα θέματα που εξερευνήσατε τη δεκαετία του '80 είναι ακόμα επίκαιρα;
Η σύνθεση μουσικής τη στιγμή που παίζεται, η οποία από ανθρώπους για ανθρώπους, ήταν πάντα το βασικό θέμα της μουσικής μας και μοιάζει να είναι μια θεμελιώδης ανθρώπινη προσπάθεια· τόσο επίκαιρη όσο ποτέ.
- Ποιες είναι οι κύριες μουσικές επιρροές που έχουν διαμορφώσει τους The Necks;
Νομίζω ότι οι μεγάλες επιρροές στους Necks όταν ξεκινήσαμε, θα μπορούσαν να θεωρηθούν όψεις της modal jazz, όπως οι Miles Davis και John Coltrane, αυτό που ονομάζουμε minimal composition, Steve Reich και La Monte Young σε αυτή την περίπτωση, καθώς και η afrobeat, η reggae και μουσικές από όλο τον κόσμο, όπως η ινδική κλασική μουσική, η ινδονησιακή και διάφορες μορφές αφρικανικών μουσικών.
- Μπορείτε να περιγράψετε με λίγα λόγια τη διαδικασία της σύνθεσης;
Ξεκινώντας από μια απλή αρχική ιδέα, προχωράμε στην επέκταση αυτού του υλικού και προσπαθούμε να ακούμε ο ένας τον άλλον και τον τρόπο που ο ήχος κινείται και εξελίσσεται στον χώρο. Έπειτα, αφήνουμε τη μουσική να υποδείξει την τροχιά της δικής της ανάπτυξης.
- Προκύπτουν διαφωνίες κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δημιουργίας τραγουδιών;
Δεν "γράφουμε τραγούδια". Σε μια συναυλία, αυτοσχεδιάζουμε κάθε κομμάτι από την αρχή. Στο στούντιο χρησιμοποιούμε παρόμοιες διαδικασίες, αλλά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία του στούντιο για να επεκτείνουμε και να βελτιώσουμε τις ιδέες μας. Θεωρούμε ότι οι ιδέες που μπορεί να έχει οποιοσδήποτε από εμάς είναι έγκυρες και αξίζει να εξεταστούν. Κανείς δεν προσπαθεί να σαμποτάρει τη μουσική μας από μέσα, οπότε όλες οι ιδέες αξίζουν προσοχής. Η εμπιστοσύνη μεταξύ μας αποτελεί έναν βασικό παράγοντα στη δημιουργική διαδικασία.
- Ποιο είναι το ένα πράγμα που συμφωνείτε και οι τρεις ότι πρέπει να καθοδηγεί τον τρόπο που φτιάχνετε μουσική;
Θα έλεγα ότι υπάρχουν δύο κύριες πτυχές: η ακρόαση και η υπομονή.
- Ποια άτομα, εκτός από εσάς τους τρεις, είναι σημαντικά στη δημιουργία ενός άλμπουμ;
Σίγουρα ένα άτομο που είναι πολύ σημαντικό για τη διαδικασία ηχογράφησής μας είναι ο ηχολήπτης Tim Whitten, ο οποίος συνεργάζεται μαζί μας εδώ και τουλάχιστον μερικές δεκαετίες. Είναι σπουδαίος ηχολήπτης, κάνει υπέροχα μιξάζ και έχει υπομονή, κατανόηση και υποστηρίζει τον τρόπο που λειτουργούμε.
- Στο Disquiet, νιώθετε ότι έχει αλλάξει κάτι σε σχέση με τα δύο προηγούμενα άλμπουμ σας, Bleed και Travel;
Μας αρέσει συχνά να δημιουργούμε αντιθέσεις στις νέες κυκλοφορίες μας σε σχέση με τις προηγούμενες, και οι δίσκοι συνήθως καταλήγουν να αντανακλούν, σε κάποιο βαθμό, τα ενδιαφέροντα και τον τρόπο που παίζει το συγκρότημα εκείνη την περίοδο. Το Travel ήταν μια στούντιο ηχογράφηση που αποτύπωσε σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που παίζαμε ζωντανά, μιας και ηχογραφήθηκε σχεδόν ζωντανά στο στούντιο με πολύ λίγη μετέπειτα επεξεργασία. Το Bleed αντιπροσωπεύει ίσως τις πιο ήσυχες, πιο λιτές πτυχές της μουσικής μας. Το Disquiet αντιπροσωπεύει τόσο το πού βρισκόμασταν δημιουργικά εκείνη την περίοδο (η οποία ήταν πολύ γόνιμη και παραγωγική, με αποτέλεσμα μεγάλο όγκο ηχογραφημένου υλικού), όσο και την εξερεύνηση πιο σύνθετων μεθόδων παραγωγής από ό,τι είχαμε ίσως εξερευνήσει μέχρι τώρα.
- Μπορείτε να εκφράσετε με λέξεις τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του αυτοσχεδιασμού;
Όχι πραγματικά. Έχουμε πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι αυτό που κάνουμε είναι δύσκολο να εκφραστεί λεκτικά και περιλαμβάνει διαδικασίες και αποτελέσματα που ακόμα και για εμάς παραμένουν αρκετά μυστηριώδη μερικές φορές.
- Μπορεί η έκφραση χωρίς λέξεις να εκφράσει μια πολιτική άποψη στη σημερινή πραγματικότητα;
Το να φτιάχνεις μουσική έξω από τα κυρίαρχα και εμφανώς εμπορικά ενδιαφέροντα είναι, πιστεύουμε, από μόνο του μια κοινωνική και πολιτική πράξη.
- Οι μόνες λέξεις που καλείστε να επιλέξετε είναι αυτές για τους τίτλους των κομματιών και του άλμπουμ. Είναι ευχάριστη διαδικασία για εσάς η επιλογή λέξεων ή πιστεύετε ότι οι λέξεις μπορεί να χαλάσουν την ατμόσφαιρα;
Μερικές φορές είναι μια μακρά διαδικασία να βρεις μια λέξη ή έναν τίτλο που σου φαίνεται σωστός. Όταν τον βρίσκουμε, ξέρουμε ότι είναι ο σωστός, αλλά το “πώς το ξέρουμε” είναι δύσκολο να εξηγηθεί.
- Οι κύκλοι, ένα leitmotif ή η επανάληψη αποτελούν τη βάση της εξέλιξης στη μουσική σας;
Πάρα πολύ.
- Είναι ο τόπος και ο χρόνος καθοριστικοί παράγοντες στον αυτοσχεδιασμό;
Πάρα πολύ. Το πώς ανταποκρίνεται ο χώρος στους ήχους που παράγουμε και πώς νιώθουμε εκείνη τη στιγμή έχει πολύ μεγάλο αντίκτυπο στο πώς ξεδιπλώνεται η μουσική.
- Πώς προέκυψαν οι συνεργασίες ή συναναστροφές με τα χρόνια με ανθρώπους όπως ο Brian Eno, οι Underworld, οι Swans, ο Nick Cave;
Οι περισσότερες συνεργασίες που κάνουμε προκύπτουν φυσικά, συνήθως μέσω προσωπικών σχέσεων ή περιστάσεων που μας φέρνουν κοντά σε ομοϊδεάτες συναδέλφους με τους οποίους νιώθουμε ότι μπορούμε να δουλέψουμε, στα πλαίσια αυτού που κάνει το συγκρότημα.
- Υπάρχει κάποια ζωντανή εμφάνιση που θυμάστε επειδή συνέβη κάτι εντελώς απρόσμενο;
Υπάρχουν μερικές που μου έρχονται στο μυαλό. Μια ήταν που παίζαμε στο Berghain στο Βερολίνο με το απίστευτο ηχοσύστημα που φαινόταν να επεκτείνει τον ήχο μας στον χώρο με μια σχεδόν απόκοσμη πιστότητα. Μια άλλη ήταν μια παράσταση στο Sydney Opera House, η οποία σταμάτησε στη μέση λόγω ενός τεχνικού προβλήματος και ξεκίνησε ξανά από εκεί που είχε μείνει – το οποίο ήταν σε ένα ιδιαίτερα έντονο πέρασμα της μουσικής.
- Μπορεί μια ζωντανή εμφάνιση να συγκριθεί με μια μεταφυσική εμπειρία ή διαλογισμό;
Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποφασίσει ο κάθε μεμονωμένος θεατής. Κατά κάποιον τρόπο, όταν παίζουμε, νιώθουμε σαν να παρακολουθούμε τη μουσική να ξεδιπλώνεται, όπως θα μπορούσε κι ένας ακροατής, και πιστεύω ότι για εμάς ο τρόπος που εξελίσσεται η μουσική μπορεί να μοιάζει αρκετά μυστηριώδης.
- Ποιο είναι ένα πράγμα που σας ενοχλεί πραγματικά και ένα που βρίσκετε πραγματικά χρήσιμο στον σύγχρονο τεχνολογικό κόσμο;
Η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί μερικές φορές να είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο, βοηθώντας κάποιον να εκφράσει τις ιδέες του ακόμα με μεγαλύτερη ακρίβεια. Μπορεί, επίσης, να είναι ένα απάνθρωπο εργαλείο που μοιάζει να αποσυνδέει αντί να βοηθά.
- Nu jazz, free jazz, jazz fusion, avant garde jazz και "all that jazz " έχουν προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον για την τζαζ στις νεότερες γενιές. Αυτό βοηθάει τη μουσική σας να φτάσει σε ευρύτερο κοινό;
Γενικά οι ετικέτες δεν σημαίνουν και πολλά, αλλά αν κάποιος όρος ή φράση που δηλώνει κάποια πτυχή ή κατηγορία, με την οποία μπορεί να σχετίζεται η μουσική, βοηθά στο να φέρει νέους ανθρώπους στις συναυλίες, είμαστε υπέρ.
- Studio ή live;
Από πολλές απόψεις, οι Necks "live" και οι Necks "στο studio" είναι δύο πολύ διαφορετικές μπάντες, αν και οι δύο ενδιαφέρονται για τη δημιουργία μουσικής με κοινή αισθητική.
Ποιο είναι το δυνατό σημείο κάθε μέλους;
Νομίζω ότι όλοι σεβόμαστε και εμπιστευόμαστε ο ένας τον άλλον και τις ικανότητές μας να συνεισφέρουμε στη δημιουργία της μουσικής μας.
Ποια είναι η πιο τρελή ιδέα που είχατε – είτε την πραγματοποιήσατε είτε όχι;
Κάποιες από τις συνεργασίες μας όλα αυτά τα χρόνια έχουν φανεί εξωτερικά αρκετά φιλόδοξες (το να παίξουμε με μια συμφωνική ορχήστρα με τον Ilan Volkov – ή να οργανώσουμε ένα οκτάωρο tag-team μουσικό κομμάτι με καλεσμένους για την 30ή επέτειό μας στο Άμστερνταμ), αλλά γενικά μας ελκύει πολύ απλά το να κάνουμε αυτό που κάνουμε με έναν πολύ αυθεντικό τρόπο.
- Τρεις λέξεις που περιγράφουν τον "τρόπο λειτουργίας" σας.
Ανοιχτός, υπομονή, ακρόαση.
- Βινύλιο, CD ή streaming;
Όποια μορφή ταιριάζει στη μουσική που έχουμε παραγάγει (η διάρκεια ενός κομματιού είναι συχνά καθοριστικός παράγοντας). Μερικές φορές είναι απλό. Σχετίζεται με το ποιο μέσο φτάνει πρακτικά στους ανθρώπους.
- Ένα άλμπουμ που μπορείτε να ακούτε για πάντα;
Υπάρχουν πολλά μουσικά αριστουργήματα που αξίζουν επανειλημμένες ακροάσεις.
- Τι διατηρεί ζωντανό το πάθος για τη δημιουργία μουσικής ύστερα από τόσα χρόνια;
Η μουσική. Αυτή είναι η ίδια η ανταμοιβή.
- Τι κάνει μια σπουδαία ζωντανή εμφάνιση για τους The Necks;
Το να νιώθουμε ότι η μουσική έχει “ξεδιπλωθεί“ φυσικά και έχει συγκινήσει εμάς και το κοινό.
- Αν μπορούσατε να δώσετε μόνο μία ιδέα στο κοινό για την επερχόμενη συναυλία σας στην Ελλάδα, ποια θα ήταν;
Θα ακουστεί σαν The Necks, αλλά ο,τιδήποτε πιο συγκεκριμένο από αυτό θα πρέπει να περιμένει μέχρι να συμβεί μέσα στον χώρο.
