Στις 8 Ιουνίου του 1992, σε ένα καταπράσινο λιβάδι του Landgraaf στην Ολλανδία, μπροστά σε 55.000 θεατές και ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, μια μπάντα από το Seattle, με μόλις έναν δίσκο στο ενεργητικό της, έδειξε στον κόσμο πώς μοιάζει το rock 'n' roll όταν εκρήσσεται από πάθος, «βρωμιά» και αλητεια! Ήταν η εμφάνιση που δεν απλώς σημάδεψε τη μέχρι τότε πορεία των Pearl Jam, με τη θρυλική σκηνική εμφάνιση του Eddie Vedder να κρέμεται πάνω από το πλήθος, μα πραγματικά την καθόρισε. Και αυτή δεν είναι άλλη από την συναυλία την οποία εκείνη τη μέρα έγραψαν ιστορία, στο Pinkpop Festival. Τίποτα δεν κατάφερε να ξεπεράσει εκείνο το ντεμπούτο του 1992, που απαθανατίστηκε σε μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες της καριέρας του Vedder, μια Polaroid που τραβήχτηκε από τη σκηνή, ένα σύμβολο μιας εποχής που όλα μύριζαν ακόμα ελευθέρια. Σε αυτήν την εικόνα απορροφήθηκε ολόκληρη η περιρρέουσα ατμόσφαιρα εκείνης της ημέρας, ο θυμός, η έκσταση, η ανάγκη της κατάκτησης του σανιδιού, της δίψας του ουρανού, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Μια εμφάνιση που δεν αποτελεί απλώς μια απόδειξη της αξίας των Pearl Jam αλλά ένα ανεκτίμητο κομμάτι της ιστορίας της ροκ της δεκαετίας του ’90.
22 Οκτωβρίου του 1990. Εκείνη τη νύχτα, ένα ολοκαίνουργιο συγκρότημα κάνει το ντεμπούτο του στο Offramp Cafe, στο Seattle. Ήταν τότε που η μουσική σκηνή της πόλης προσπαθούσε ακόμη να συνέλθει από την απώλεια του τραγουδιστή των Mother Love Bone, Andrew Wood, οι οποίοι με ένα νέο άλμπουμ που θα κυκλοφορούσε και μια περιοδεία που επρόκειτο να ξεκινήσει, είχαν ήδη φτάσει στο τέλος τους, καθώς ένα από τα βασικά μέλη είχε χάσει τη ζωή του από υπερβολική δόση ναρκωτικών. Μερικούς μήνες αργότερα από το δυστυχή αυτό γεγονός, το ντουέτο μπασίστα/ρυθμικού κιθαρίστα Jeff Ament και Stone Gossard, θα έκαναν εκείνο το φθινοπωρινό βράδυ, το τελευταίο τους μουσικό προσπάθημα, με το μυστήριο όνομα, Mookie Blaylock. Με λίγες συναυλίες ακόμη στο ενεργητικό τους, είχαν ήδη αρχίσει να προσελκύουν πάρα πολλούς ένθερμους θαυμαστές και ήταν έτοιμοι να υπογράψουν συμβόλαιο με την Epic Records. Αυτό το ιδιόρρυθμο όνομα, όσο παράξενο και να σας ακουστεί ήταν εμπνευσμένο από έναν πραγματικό επαγγελματία παίκτη του μπάσκετ του NBA, που εκείνη την εποχή, έπαιζε για τους New York Nets. Τεράστιοι φαν του μπάσκετ, και με τον Jeff Ament να παίζει σε ομάδα μπάσκετ στο κολέγιο, φαντάσου αν κοιτάξεις τον ενισχυτή μπάσου του Jeff, στο MTV Unplugged, μπορείς να δεις φιγούρες παικτών του NBA πάνω του –αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που ο Kurt Cobain μισούσε τους Pearl Jam- άρχισαν να αναρωτιούνται αν ήταν καλή ιδέα να χρησιμοποιούν το όνομα ενός διάσημου αθλητή, οσμιζόμενοι ίσως και κάποια μελλοντική επιτυχία. Άλλωστε o Mookie Blaylock, δεν το εκτίμησε ιδιαίτερα και ένα χρόνο αργότερα αποφάσισαν να το αλλάξουν για να αποφύγουν νομικά ζητήματα. Έτσι σε μια πρόβα προτάθηκε από τον Ament το ”Pearl“ και λίγο αργότερα όταν ο Vedder με τον Stone παρευρέθηκαν σε μια συναυλία του Neil Young, έμειναν έκπληκτοι με το πώς κάθε τραγούδι του μετατρεπόταν σε τζαμάρισμα. Αυτό ήταν! Jam! Pearl Jam! Ποιος θα το φανταζόταν εκείνη τη στιγμή ότι όχι μόνο θα συνέχιζαν ως μια από τις μεγαλύτερες μπάντες στον κόσμο, αλλά θα είχαν τη μεγαλύτερη μακροζωία από όλες τι άλλες μπάντες της εποχής! Η εμφάνιση τους στο MTV Unplugged, που μεταδόθηκε στις 13 Μαΐου 1992, έγινε αμέσως highlight, με τους θεατές να βρίσκονται σε παραλήρημα με την ακουστική συναισθηματική ερμηνεία του Eddie Vedder στο Alive. Όπως αποκαλύπτει, ωστόσο, μια νέα βιογραφία των Pearl Jam, με τίτλο « Not For You: Pearl Jam And The Present Tense», η παράσταση που μάγεψε τους θεατές του MTV ήταν σημαντικά διαφορετική από την εμφάνιση που έδωσε στην πραγματικότητα το κουιντέτο του Seattle στο ιστορικό στούντιο του Queens. Το συγκρότημα άρχιζε να συνηθίσει στη δημοσιότητα, έπειτα και από το MTV Unplugged στο Saturday Night Live, ωστόσο δεν μπορούσε να φανταστεί αυτό που θα ακολουθούσε στη συναυλία του 1992, στις 8 Ιουνίου, μολονότι, τρεις μέρες νωρίτερα είχαν παίξει στο Rock Am Ring Festival στη Γερμανία και δύο μέρες πριν στο Finsbury Park Festival στο Λονδίνο.
Το Pinkpop 1992 ήταν η γέννηση ενός μύθου, ανάμεσα σε άλλους μύθους. Το line up του φεστιβάλ περιλάμβανε ονόματα όπως Buffalo Tom, David Byrne, Hallo Venray, Lou Reed, PJ Harvey, Rowwen Hèze, Soundgarden, The Cult The Family Stand με το συγκρότημα των Pearl Jam να κλείνουν την πρώτη μέρα του Pinkpop αργά το βράδυ της Παρασκευής. Εκεί οι Pearl Jam πέρασαν από τη φάση του rising act στην παγκόσμια αποδοχή, με την αξεπέραστη παρουσία τους, να μεταδίδετε ζωντανά σε ολόκληρη την τηλεόραση. Ανοίγουν το σετ με το τραγούδι Even Flow, με τον Ed, ο οποίος ήταν λες και είχε έρθει από τον «πόλεμο», φορώντας το εμβληματικό αυτοσχέδιο μπλουζάκι Tivoli και το διαβόητο κοτλέ σακάκι, με τον ίδιο να ενθαρρύνει το συγκρότημα του να τραγουδούν «γεια», πάνω από το εκκωφαντικό μπάσο του Jeff Ament και με το κοινό να βρίσκεται ήδη σε παραλήρημα. Μια παρένθεση εδώ, νωρίτερα εκείνη τη χρονιά, είχαν εμφανιστεί στο Tivoli στην Ουτρέχτη, μετά την εμφάνιση, όλα τα μέλη του συγκροτήματος έλαβαν από ένα μπλουζάκι δώρο, εκτός από τον ίδιο τον Eddie, ο οποίος ζήλεψε τόσο πολύ που έφτιαξε ένα μόνος του και έγραψε με μαρκαδόρο πάνω του, την πόλη που είχαν επισκεφθεί! Έπειτα έρχεται το Why go και ο λαχανιασμένος Ed κοιτάζει το πλήθος, φωνάζοντας τους δικούς του στίχους δυνατά. «Γιατί να πάω σπίτι;»! Όντας υπό τους ήχους και τις μυρωδιές της βροχής, με την παθιασμένη του ερμηνεία και όλα τα βλέμματα στραμμένα πάνω του, συνεχίζουν με μια διασκευή των The Beatles το Rain. Ακολουθεί το dragging rock Jeremy. Το γήπεδο μπροστά από την κεντρική σκηνή μετατρέπεται ξαφνικά σε ενα rock 'n' roll ορμητήριο της δεκαετίας του ’90. Αμέσως μετά ακολούθησε το Deep, η οποία, παρεμπιπτόντως, ήταν μια απολύτως εκπληκτική ερμηνεία, το Alive και αφού παίζουν για μισή ώρα, ακούγεται το Black, το τραγούδι με το οποίο μια ολόκληρη γενιά εκείνη την εποχή, έπνιξε την ερωτική της απογοήτευση. Ακολουθεί το "Leash", το "Once"… Και τότε ήρθε το "Porch!" Μέσα σε δέκα λεπτά καθαρής έκστασης, κατά τη διάρκεια του τεράστιου σόλο κιθάρας του τραγουδιού, με την οργή ενός closer, ο Vedder προέβει σε μια κίνηση που θα μείνει για πάντα χαραγμένη στη μνήμη των fans και ολόκληρης της ανθρωπότητας. Ο Eddie κάνει σήμα στον κάμεραμαν να πλησιάσει. Όταν πλησιάζει, σκαρφαλώνει στον γερανό της κάμερας. Ο κάμεραμαν το επιτρέπει, αλλά αρχίζει να φωνάζει και να ωρύεται με όλη του τη δύναμη καθώς στο πίσω μέρος του γερανού κρέμονται πόσοι άνθρωποι για να κρατήσουν την ισορροπία του τραγουδιστή και του ίδιου. Έτσι όπως αιωρείται πάνω από το κοινό κάνει μια αυτοκαταστροφική, σχεδόν υπαρξιακή βουτιά μέσα στο πλήθος. Η βροχή, η πτώση η οποία θα μπορούσε να ήταν καταστροφική και η ανησυχία του πλήθους μέχρι να επιστρέψει στη ξανά στη σκηνή, ήταν κλασικά ο Eddie. Ήταν μια κίνηση που δεν είχε να κάνει με showmanship. Ήταν το απόλυτο grunge!
Μετά από ένα στιγμιαίο διάλειμμα για encore, το snare του Dave Abbruzzese αρχίζει να ξεσπά και ο Ed ξεκινάει έναν αυτοσχεδιασμό με το "Suggestion" των Fugazi και το "Pulled Up" των Talking Heads. Παρά την εξάντληση από τη βροχή, και σίγουρα με εκείνον να αναπολεί εκτενώς το άλμα του προς την αθανασία, ένα από τα μεγαλύτερα πλήθη στην ιστορία του συγκροτήματος δεν θα μπορούσε να είναι πιο οικείο και εκστασιασμένο κάτω από τα πόδια του. Μέχρι το τέλος της διασκευής του "Rockin’ In The Free World" του Neil Young, δεν υπήρχε αμφιβολία ότι οι Pearl Jam δεν ήταν απλά στη κορυφή ενός γερανού, ήταν στην κορυφή του κόσμου και όσοι «επέζησαν της ημέρας», πήραν μαζί τους μια στιγμή από την αιωνιότητα.
Οι Pearl Jam επέστρεψαν στο φεστιβάλ, το 2018, το 2000 και το 2022. Αλλά τίποτα δεν ξεπερνά εκείνο το ντεμπούτο του 1992. Όπως συνήθως οι ιστορίες συνεχίζονται, με την επιστροφή τους στο Pinkpop το 2018, το συγκρότημα εκμεταλλεύεται αυτή την ευκαιρία, να συναντήσει εκείνον τον άντρα για πρώτη φορά μετά από 26 χρόνια, εφόσον πίστευαν ότι από εκείνη την μέρα ήταν μαζί τους ακόμη εξοργισμένος λόγο της παρορμητικής τους δράσης. Αλλά αυτό αποδείχθηκε ότι δεν ήταν αλήθεια. Ο Eddie εξηγεί: «Νόμιζα ότι ήταν απίστευτα θυμωμένος επειδή μου φώναζε έτσι. Αποδείχθηκε ότι τηλεφωνούσε στους συναδέλφους του σε μια προσπάθεια να κρατήσει τον γερανό σε όρθια θέση», συμπληρώνοντας, «Φώναζε σε ανθρώπους κάτω στον γερανό, που κρατούσαν αυτό το πράγμα.Φώναξε ότι έπρεπε να με αφήσουν όταν ήμουν έτοιμος να πηδήξω, γιατί διαφορετικά θα εκτοξευόμουν»
Εκείνη λοιπόν η Polaroid, που απαθανατίστηκε σε μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες της καριέρας του Vedder και το video της συναυλίας το οποίο έγινε viral πριν καν εφευρεθεί το YouTube, έγινε διαθέσιμο αρκετά χρόνια αργότερα. Τότε τα πράγματα χρειάζονταν λίγο χρόνο για να κυκλοφορήσουν σε VHS ή να τοποθετηθούν σε ένα μια κασέτα ή ένα CD . Μέχρι σήμερα, το βίντεο αυτής της θρυλικής ερμηνείας είχε κυκλοφορήσει μόνο σε ημιτελείς εκδόσεις με δύο τραγούδια να έχουν παραλειφθεί, και αυτά ήταν το Even Flow και το Deep. O λόγος ήταν ότι κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων λεπτών του Even Flow , το μικρόφωνο του Eddie Vedder, δυστυχώς δεν ειχε σήμα, αλλά η παράλειψη του Deep, εξακολουθεί να αποτελεί ένα απόλυτο μυστήριο. Στις 23 Μαΐου 2025, το UMG απέσυρε το βίντεο που είχε ανεβάσει στο επίσημο κανάλι του Pinkpop Festival στο YouTube. Πάνω από τριάντα χρόνια αργότερα, αυτή η εμβληματική εμφάνιση είναι επιτέλους διαθέσιμη πλήρως – μαζί με τα Even Flow και Deep- χάρη στο επίσημο κανάλι του φεστιβάλ. Ακόμα και σήμερα, οι εικόνες από εκείνη τη μέρα επανέρχονται συνεχώς, σε αφιερώματα, ντοκιμαντέρ και συζητήσεις, να, όπως και σε αυτό το άρθρο…. Όχι για κάτι άλλο, αλλά για το τι σημαίνει να παίζεις ζωντανά με κάθε ίνα της ψυχής σου.
