Η νέα κυβέρνηση του Βρετανού πρωθυπουργού Andy Burnham ανακοίνωσε μείωση κατά 20% στα δημοτικά επιχειρηματικά τέλη (business rates) για νυχτερινά κέντρα, χώρους ζωντανής μουσικής και pubs στην Αγγλία, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πακέτου στήριξης της τοπικής αγοράς, ύψους 100 εκατομμυρίων λιρών ετησίως. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, περίπου 32.000 επιχειρήσεις αναμένεται να επωφεληθούν από το μέτρο, με μια μέση pub να εξοικονομεί περίπου 1.100 λίρες κατά το οικονομικό έτος 2027-2028. Η νέα ελάφρυνση έρχεται να προστεθεί στο ήδη υπάρχον πρόγραμμα έκπτωσης 15% για pubs και χώρους ζωντανής μουσικής που εφαρμόστηκε νωρίτερα μέσα στη χρονιά. Ωστόσο, οι μεγαλύτερες μουσικές αρένες εκτιμάται ότι δεν θα ενταχθούν στο νέο καθεστώς, ενώ τα τελικά κριτήρια επιλεξιμότητας θα ανακοινωθούν αργότερα μέσα στο έτος.
Ανακοινώνοντας το μέτρο, ο Burnham δήλωσε: «Για πάρα πολύ καιρό οι κυβερνήσεις παρακολουθούσαν αδρανείς αγαπημένους χώρους να εξαφανίζονται από τις τοπικές μας κοινότητες. Σήμερα αυτό αλλάζει.» Μιλώντας αργότερα σε μια pub στο Essex, πρόσθεσε ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση «μπορεί να κάνει τη διαφορά για πολλούς χώρους που σήμερα δυσκολεύονται να επιβιώσουν», τονίζοντας τον κοινωνικό ρόλο που διαδραματίζουν ως σημεία συνάντησης των τοπικών κοινοτήτων.
Παρά τη θετική υποδοχή της πρωτοβουλίας, αρκετοί επαγγελματίες του χώρου συνεχίζουν να ζητούν και μείωση του ΦΠΑ, ο οποίος παραμένει στο 20% για τρόφιμα, ποτά και τις περισσότερες υπηρεσίες φιλοξενίας, καθιστώντας τη λειτουργία των επιχειρήσεων ακριβότερη σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η κυβέρνηση ανέφερε επίσης ότι μέρος του κόστους του νέου προγράμματος θα καλυφθεί μέσω αναθεώρησης των φορολογικών ελαφρύνσεων που απολαμβάνουν επιχειρήσεις οι οποίες, σύμφωνα με την ίδια, δεν προσφέρουν ουσιαστικό όφελος στις τοπικές κοινωνίες, όπως ορισμένα καταστήματα πώλησης ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Όταν η επιβίωση των μικρών μουσικών σκηνών μοιάζει όλο και πιο δύσκολη, τέτοιες πρωτοβουλίες στέλνουν ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα: ο πολιτισμός δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά και ως δημόσιο αγαθό. Οι pubs και οι μικροί συναυλιακοί χώροι στη Βρετανία δεν είναι απλώς επιχειρήσεις. Είναι τα μέρη όπου γεννήθηκαν αμέτρητες μπάντες, αναπτύχθηκαν ολόκληρες μουσικές σκηνές και διαμορφώθηκε ένα μεγάλο μέρος της σύγχρονης βρετανικής κουλτούρας. Η μείωση των λειτουργικών βαρών μπορεί να μην λύνει όλα τα προβλήματα, δίνει, όμως, πολύτιμο χρόνο σε χώρους που σήμερα βρίσκονται ένα βήμα πριν από το οριστικό λουκέτο.
Αντίστοιχες πολιτικές θα άξιζε να απασχολήσουν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, για να μην αναφερθούμε καν στη δική μας. Γιατί η απώλεια ενός μικρού venue δεν σημαίνει απλώς μία λιγότερη επιχείρηση στην αγορά. Σημαίνει μία λιγότερη σκηνή όπου μπορεί να γεννηθεί η επόμενη σπουδαία μπάντα, να κάνει τα πρώτα της βήματα ένας νέος καλλιτέχνης ή να χτιστεί μια ολόκληρη μουσική κοινότητα.
Ως άνθρωπος που έχει περάσει αμέτρητες ώρες σε μικρές και μεγάλες μουσικές σκηνές, pubs, μπαράκια και αυτοδιαχειριζόμενους χώρους, δυσκολεύομαι να δω αυτά τα νούμερα μόνο ως αριθμούς. Και διαβάζοντας μια τέτοια είδηση, αναρωτιέσαι γιατί μια αντίστοιχη συζήτηση δεν έχει ανοίξει και στην Ελλάδα. Η βρετανική κυβέρνηση δεν επιδοτεί απλώς επιχειρήσεις. Επενδύει στα μέρη όπου γεννιέται ο πολιτισμός, εκεί όπου μια άγνωστη μπάντα κάνει την πρώτη της συναυλία, ένας νέος καλλιτέχνης βρίσκει το κοινό του και μια γειτονιά αποκτά ζωντάνια. Αν κάτι θα άξιζε να αντιγράψουμε από αυτή την πρωτοβουλία, δεν είναι μόνο η φορολογική ελάφρυνση, αλλά η ίδια η λογική πίσω από αυτή: ότι οι μικρές μουσικές σκηνές δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά επένδυση. Και ίσως ήρθε η στιγμή να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε και στη χώρα μας τον πολιτισμό όχι ως έξοδο, αλλά ως κεφάλαιο για το μέλλον. Αλλά θα μου πείτε, που τέτοια τύχη!
