Οι Black Sabbath είναι από εκείνα τα ονόματα που τα χρησιμοποιείς σαν χρονολογικό σύνορο. Σαν να λέμε: πριν και μετά. Μόνο που, για να είμαστε ειλικρινείς, για τους Sabbath το "πριν" μοιάζει με άδειο οικόπεδο. Δεν υπάρχει ως αισθητική πιθανότητα, μόνο ως υποψία ή ως ζέσταμα. Αλλά υπάρχει ένα μεγάλο "μετά" που το κατοικούν όλοι: από το heavy metal και το doom μέχρι το stoner και το grunge, ακόμη και η σύγχρονη pop που δανείζεται λίγο σκοτάδι όταν θέλει να νιώσει επικίνδυνη.
Εγώ τους σκέφτομαι σαν εργοτάξιο μέσα στη βροχή. Κάποιοι κουβαλάνε υλικά, κάποιοι κάνουν θόρυβο για να μη σκέφτονται, κι ένας τύπος στη γωνία (ο Ozzy) κοιτάει με εκείνο το βλέμμα που είναι μισό παιδικό, μισό «θα τα κάψουμε όλα». Οι Sabbath ήταν αυτοί που έσκαψαν. Που έριξαν τα μπετά. Που το πήγαν μέχρι τα πρέκια και μετά, σαν να μην τους έφτανε, έσπρωξαν κι άλλο, μέχρι να καταλάβουν όλοι πως αυτό που χτιζόταν δεν ήταν απλώς ένα νέο "είδος", αλλά ένα νέο λεξιλόγιο για την ίδια την αγωνία της εποχής: βιομηχανία, πόλεμος, θρησκεία, φόβος, ηθικός πανικός, όλα σε διαβολικά ριφ και μπόλικο ιδρώτα.
Και ναι: μετά ο Ozzy έριξε την πλάκα. Έβαλε υπογραφή στο τσιμέντο και άφησε την πόρτα μισάνοιχτη, από εκείνες τις πόρτες που σε προκαλούν να μπεις, ακόμη κι αν ξέρεις ότι θα δεις πράγματα που θα σημαδέψουν για πάντα. Όσοι ακολούθησαν, μπήκαν. Άλλοι για να σηκώσουν πρώτο όροφο, άλλοι δεύτερο, άλλοι να το κάνουν ουρανοξύστη. Αλλά χωρίς αυτό το βαθύ σκάψιμο και τα θεμέλια, τίποτα δεν θα ‘χε "φτουρίσει" τόσο. Θα ήταν θόρυβος που θα περνούσε. Αντί γι’ αυτό, έγινε ιστορία.
Κάπου εδώ, το βιβλίο The Whole Story Of Ozzy & Black Sabbath (Εκδόσεις Οξύ) έρχεται σαν ένα ευαγγέλιο με τσαλακωμένο εξώφυλλο από το συνεχές ξεφύλλισμα. Αν το κατά Ιωάννη ανοίγει με το «Εν αρχή ην ο λόγος», το ευαγγέλιο του σκληρού ροκ ανοίγει με το «Εν αρχή ην οι Black Sabbath». Και το συγκεκριμένο βιβλίο κάνει κάτι σημαντικό: δεν προσποιείται τον ψυχρό, αποστειρωμένο "ιστορικό". Σου δίνει την ιστορία από μέσα, με φωνές, αντιφάσεις, εξομολογήσεις, αναμνήσεις που άλλοτε λάμπουν κι άλλοτε βρωμάνε σαν καμαρίνι στις τρεις το πρωί.
Ο πυρήνας του είναι η κατάθεση των ίδιων των ανθρώπων που έχτισαν το μύθο: συνεντεύξεις με τους Ozzy Osbourne, Tony Iommi, Geezer Butler και Bill Ward. Εκεί βρίσκεται η ουσία. Όχι για τις "αποκαλύψεις" με την κίτρινη έννοια, αλλά επειδή ακούς τις φωνές τους να κουβαλάνε το βάρος μιας διαδρομής που ήταν ταυτόχρονα δημιουργική και αυτοκαταστροφική, συγκλονιστικά ανθρώπινη και σχεδόν υπεράνθρωπη σε ένταση. Γιατί η ιστορία των Sabbath δεν είναι απλώς η ιστορία μιας μπάντας: είναι ένα διαρκές παζάρι ανάμεσα σε έμπνευση και χάος. Αν ο Iommi είναι το αρχιτεκτονικό σχέδιο (το ριφ ως δοκός), ο Geezer είναι το υπόγειο σύστημα σωληνώσεων, ο Bill Ward είναι ο παλμός της κατασκευής, κι ο Ozzy… είναι ο τρελός ένοικος που ανάβει φως στις σκάλες και γελάει ενώ έξω ουρλιάζει η πόλη.
Το βιβλίο, όμως, δεν μένει στο "ποιοι ήταν". Κάνει και τη δύσκολη δουλειά: ξετυλίγει δίσκο-δίσκο τη διαδρομή. Ανάλυση της δισκογραφίας των Black Sabbath, αλλά και της σόλο πορείας του Ozzy, βήμα-βήμα, σαν να περπατάς σε έναν διάδρομο γεμάτο πόρτες, άλλες ανοίγουν σε κάποιον εφιάλτη, άλλες σε κάποιον θρίαμβο, άλλες σε εκείνο το παράξενο δωμάτιο που λέγεται "επιρροή": το μέρος όπου βρίσκεις σκόρπιες τις ιδέες που αργότερα θα γίνουν σχολή.
Και δεν είναι μόνο οι "τέσσερις". Η αφήγηση συμπληρώνεται από μαρτυρίες μουσικών που τους συνάντησαν, συνεργάστηκαν ή απλώς έμειναν να τους λατρεύουν για πάντα. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η επίδραση των Sabbath δεν είναι θεωρητική. Είναι πρακτική, σωματική. Είναι το πώς ένα ριφ μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου. Το πώς μια φωνή μπορεί να κάνει μια γενιά να νιώσει ότι επιτρέπεται να είναι "σπασμένη" χωρίς να ζητά συγγνώμη.
Υπάρχει, επίσης, το υλικό που λειτουργεί σαν μνήμη: πολλές φωτογραφίες. Η απόδειξη ότι όλο αυτό συνέβη σε πραγματικό χρόνο, σε πραγματικούς χώρους, με πραγματικές αδυναμίες. Γιατί μιλάμε για ανθρώπους που έγιναν μύθος ακριβώς επειδή πάλεψαν με όσα τους ρούφαγαν.
Τελικά, το The Whole Story Of Ozzy & Black Sabbath δικαιούται τον τίτλο του επειδή πιάνει το νήμα από την αρχή και το τραβάει χωρίς να κάνει ότι δεν βλέπει τους κόμπους. Δεν κρύβει την τρέλα, δεν ωραιοποιεί την παράνοια, δεν μετατρέπει το χάος σε "branding". Αντίθετα, το αφήνει να φαίνεται: σαν μια παλιά ταινία του Scorsese όπου η γοητεία και η καταστροφή μπαίνουν στο ίδιο πλάνο και κανείς δεν σου λέει τι να νιώσεις. Εσύ αποφασίζεις.
Και ίσως εκεί να είναι και το πιο τίμιο του πράγματος: σου θυμίζει ότι η μεγάλη μουσική δεν γεννιέται από "σωστά βήματα". Γεννιέται από τα ραγίσματα. Από ανθρώπους που, για λίγο, κατάφεραν να κάνουν τον θόρυβο να μοιάζει με αλήθεια. Οι Black Sabbath το έκαναν πρώτοι. Ο Ozzy το κουβάλησε μετά και μόνος του, σαν κατάρα και σαν δώρο. Κι αυτό το βιβλίο είναι ένας τρόπος να ξαναδείς πώς χτίστηκε το κτίριο, και να συνειδητοποιήσεις, με μια μικρή πικρή χαρά, ότι ακόμη μένουμε όλοι μέσα του.
