Δεν νομίζω ότι υπάρχει άνθρωπος που βρέθηκε Κυριακή βράδυ στον David Byrne και δεν έφυγε αποσβολωμένος. Κάθετη έκρηξη, οριζόντιος καταιγισμός, πολυεπίπεδη φαντασμαγορία. Δεν περιμένεις λιγότερα όταν πας να δεις των ιδρυτή των Talking Heads που παραμένει μέχρι σήμερα αεικίνητος, αλλά ο νους σου, όσα βίντεο κι αν έχουν προηγηθεί στη ροή σου, δεν μπορεί να φτάσει αυτό που συμβαίνει πραγματικά σε αυτή την τουρνέ.
Όλα ξεκίνησαν με ένα κελάηδημα πουλιών και σφουγγαρίστρες.
Περιτριγυρισμένος από μια δωδεκαμελή ομάδα μουσικών και χορευτών με φορητά όργανα και τα χαρακτηριστικά μπλε κοστούμια, σαν να είχες μπει σε ένα στρουμφοχωριό της απόλαυσης χωρίς Δρακουμέλ και Μπαμπα-Στρουμφ, ο David Byrne έστησε μια βαθιά δημοκρατική γιορτή. Χωρίς να ηγεμονεύει ούτε στιγμή, στο ίδιο ύψος με τους υπόλοιπους δώδεκα καλλιτέχνες, παρέδωσε μια παράσταση που θύμιζε μιούζικαλ του Broadway, αλλά με απύθμενο βάθος, γεμάτη απόψεις, μικρές αφηγήσεις και μια φωνή-καμπάνα που δεν έχανε ποτέ ούτε νότα ούτε ρυθμό.
Μια άρτια μουσικοχορευτική παράσταση, ένα θεματικό σόου υψηλής αισθητικής με χορευτές που τραγουδούν, κρουστούς που χορεύουν, κιθαρίστες που παράλληλα ξεσπούν σε σόλο βιολιού, γραφικά που συνδύαζαν πόλεις, λιβάδια, ζώα , συνθήματα σε κοίλες οθόνες με 3D προβολές -διαρκή πηγή θαυμασμού- σε έβαζαν και σε έβγαζαν από κόσμους διαφορετικούς με την προτροπή-υπενθύμιση -και σε καμία περίπτωση κήρυγμά- να αναλογιστείς τον παράδεισο στον οποίο ζεις, τη φύση των ζώων και τη στάση σου απέναντι τους, την Αμερική, την Γη, τη σχέση σου με τον συνάνθρωπο, τα απλά πράγματα στη ζωή.
Ένας ντελάλης χαράς, αγάπης κι ευγένειας, πολιτικός και ποιητικός μαζί, ιστορίες με έδρα την καλοσύνη και τη συνύπαρξη, 74 χρονών πόδια και καρδιά δεν λύγισαν ούτε στιγμή, χόρεψαν, τραγούδησαν, γέλασαν ξανά και ξανά σαν έκπληκτο παιδί που βιώνει για πρώτη φορά τόσο μεγάλη αποδοχή στην αποθέωση του κοινού.
O David Byrne μία παίρνοντας και μία αφήνοντας την κιθάρα του δεν μας άφησε ούτε στιγμή να πάρουμε τα μάτια μας από πάνω του με ένα setlist με κλασικές επιτυχίες και ξεχωριστές στιγμές της σόλο καριέρας του σε μια παράσταση με μια αίσθηση διαρκούς κίνησης, καθώς για δύο ολόκληρες ώρες σώματα διαφορετικών φυλών, ηλικιών και σεξουαλικότητας διέσχιζαν με πλάνο τη σκηνή. Ο Byrne ανάμεσά τους, υποχρεωμένος να πατά στα προκαθορισμένα σημεία του όπως όλοι οι άλλοι, και αυτό το πνεύμα ισότητας είναι θεμελιώδες στο "Who Is The Sky?" για τη μετάδοση του μηνύματός του περί συλλογικής αποφασιστικότητας.
Το απλό, μελαγχολικό, λιτό και βαθιά συγκινητικό ξεκίνημα με το "Heaven" κι ένα «Congratulations humanity, we’ve made it» άνοιξε χώρο για μια βαθιά ανάσα. Το χαρύμενο και νευρικό "Everybody Laughs" ακολούθησε ιδανικά και μια τρυφερή ιστορία για ένα μονίμως χαρούμενο κορίτσι -από LSD- οδήγησε στο αξέχαστο "And She Was" των Talking Heads από το "Little Creatures" του 1985. Το "Houses in Motion", και το "(Nothing But) Flowers" των Talking Heads από το μακρινό 1988 με τους αιχμηρούς στίχους «Και καθώς τα πράγματα κατέρρεαν / Κανείς δεν έδινε ιδιαίτερη σημασία» για την ανθρώπινη αδιαφορία και τον εγωισμό -που ακούστηκε περισσότερο επίκαιρο από ποτέ- και ιδιαίτερα το "This Must Be the Place" αφηγούνταν από μόνα τους μια ιστορία. Τραγούδια που έχουν γεράσει απίστευτα καλά, εντελώς αντι-νοσταλγικά, ζωντανά στο παρόν χάρη στους μουσικούς που περπατούσαν, χόρευαν και πατούσαν δυναμικά τη σκηνή.
Παγόβουνα που έλιωναν και μετατρέπονταν σε καταπράσινα δάση, για να συγκρουστούν αμέσως μετά με τη σκληρή πραγματικότητα της σύγχρονης Αμερικής. Συνθήματα όπως “Make America Gay Again”, No Kings”, “Who saved Who”, “I’m with Stupidity”, “I Love Athens” στο “T-Shirt” του Byrne εμφανίζονταν σαν μικρές ριζοσπαστικές υπενθυμίσεις, σκουντήματα στον ώμο, συνθήματα στον τοίχο, εκλάμψεις στιγμής.
Η αγάπη και η καλοσύνη ως μορφή αντίστασης. Το πιο punk πράγμα που μπορείς να κάνεις σήμερα, ξεκάθαρα είναι να παραμείνεις άνθρωπος. Ο Byrne αναφέρθηκε στους Ιταλούς που τραγουδούσαν -και το έκαναν πολύ καλά- σε αγνώστους μέσα από ανοιχτά παράθυρα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, για τους ίδιους Ιταλούς που τραγουδούσαν ξανά την Ημέρα Απελευθέρωσης γιορτάζοντας την ελευθερία από τον φασισμό. Συνδέσεις ανάμεσα σε εποχές και τόπους, συνειρμοί, μικρά σπίρτα για να βάλεις φωτιά. Το "Like Humans Do" κατέφθασε με ένα απλό μάντρα – εισπνοή, εκπνοή – συνοδευόμενο από παλλόμενες γραμμές στα οπτικά της σκηνής. “I met the Buddha at a Downtown Party”, μικρές προσωπικές ιστορίες για φίλους σε νεουρκέζικα πάρτι, ινδικές και μεξικάνικες συνταγές μέσα στην πανδημία, για τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ, για μια γυναίκα που πετούσε πατάτες σε μια άλλη, ενώ το κοινό περιπλανιόταν οπτικά μέσα στο διαμέρισμα του Byrne στο “My Apartment Is My Friend”.
Το “Slippery People” κατέφθασε ως μια υπέροχη υπενθύμιση ότι οι Talking Heads μπορούσαν να “γκρουβάρουν” περισσότερο από σχεδόν οποιονδήποτε άλλον τη δεκαετία του ’80 και ο Byrne βέβαια εξακολουθεί να μπορεί. Το “Psycho Killer”, γεμάτο ένταση, προετοίμασε το έδαφος για το ανατριχιαστικά επίκαιρο “Life During Wartime” με πλάνα από επιχειρήσεις της ICE, ενώ στο “Once in a Lifetime”, ένας Byrne που χοροπηδά ασταμάτητα, φωτισμένος με μπλε πάνω σε ένα κορεσμένο πορτοκαλί φόντο, προσφέρει μια συναρπαστική πανκ έκρηξη μέσα σε ένα κατά τα άλλα σχολαστικά σχεδιασμένο σύνολο, άψογα χορογραφημένο, με όλη τη γοητεία μιας καλλιτεχνικής σχολής της Νέας Υόρκης. Το “Everybody’s Coming to My House”, ντυμένο με gospel ατμόσφαιρα και αιθιοπικές επιρροές, μεταμορφώθηκε σε κάτι βαθιά συλλογικό και συγκινητικό. Το πιάνο μπήκε διακριτικά, το μπάσο κυλούσε ασταμάτητα και τα παλαμάκια απλώνονταν σαν χορωδία. Νωρίτερα ο Byrne είχε μιλήσει για το πώς απολάμβανε να ακούει στον δρόμο ανθρώπους να συζητούν καθώς έκανε ποδήλατο στην πανδημία. Η πανδημία ήταν απλώς η αφορμή για μια απλή αλήθεια: παρά τις διαφορές μας και όλη την τρέλα του κόσμου, οι άνθρωποι θέλουν να είναι μαζί με άλλους ανθρώπους. Το “Burning Down the House” έκλεισε τη βραδιά με μια αίσθηση απόλυτης χαράς.
Με ένα setlist χτισμένο πάνω σε ελαστικές μπασογραμμές και πολυρρυθμίες από το “Slippery People” των Talking Heads μέχρι το “What Is the Reason for It?”, ένα χάλκινο, γεμάτο groove κομμάτι από το πρόσφατο άλμπουμ του “Who Is the Sky?”, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στην απομόνωση, την πανδημία και τον εγκλεισμό που αποτέλεσε για τον ίδιο έμπνευση για ζωγραφική, μαγειρική και ντοκιμαντέρ, μικρές χιουμοριστικές διαπιστώσεις-απαυγάσματα μιας πρακτικής φιλοσοφίας, όπως το ότι το πέος μπορεί και ενώνει τους ανθρώπους ή ότι πολλές αναπαραστάσεις του Βούδα τον παρουσιάζουν με ένα “Robert Smith make up”, αναφορές στην Ελλάδα, τις γάτες της, τον κινηματογράφο, την Ύδρα, τον αγαπημένο του Arthur Russel που πέθανε από AIDS στις αρχές των 90s.
Χωρίς ενισχυτές, καλώδια ή σταθερά μικρόφωνα, με τα πάντα φορητά και σε διαρκή κίνηση πάνω στη σκηνή ο μοναδικός David Byrne επιβεβαίωσε το προφανές. Ότι παραμένει αεικίνητος και συνεχίζει τη διαχρονική του εμμονή να θολώνει τα όρια ανάμεσα στη ζωντανή συναυλία και το θεατρικό έργο τέχνης. Αεικίνητος στο σώμα, το μυαλό, την ψυχή.
Κι αν ο κατάφερε κάτι Κυριακή βράδυ στο σίγουρα είναι να μας ενώσει με μια κοινή εμπειρία κι ένα κοινό σύνθημα και να μας στείλει σπίτια μας με ένα τεράστιο χαμόγελο.
Η απάντηση του Byrne είναι η αγάπη, το γέλιο, η καλοσύνη και η κοινότητα. Κι αυτό ήρθε κι έκατσε σίγουρα μέσα μας μέσα από το πιο όμορφο punk, art rock, funk, world πανηγύρι.
Πριν από όλα αυτά να αναφέρουμε βέβαια ότι τη σκηνή κατέλαβαν οι εκρηκτικοί Deadletter με έναν ιδιαίτερο συνδυασμό post-punk, spoken-word φωνητικών και σαξοφώνου, και τον καθηλωτικό Zac Lawrence από το εναρκτήριο “Purity I” μέχρι το καταληκτικό “Cheers!” να λικνίζεται με αυθάδεια και οργή στη σκηνή, να συγχρονίζεται με τον Ullyott στο ντέφι και το μπάσο, να πιάνει τα πλήκτρα, να κλείνει τα μάτια και να βυθίζεται στο “Deus Ex Machina”, να ξεσηκώνει το κοινό από τις 18.30 σε ένα καυτό απομεσήμερο που απολάμβανε την ενέργεια της βρετανικής μπάντας.
Μια ώρα μετά το synth trio, Νation of Language, από το Brooklyn μοίρασε χαμόγελα και μια γλυκιά μελαγχολία με την Aidan Noell με κοριτσίστικη αθωότητα να εκφράζει τη χαρά της που βρίσκεται στην Ελλάδα και είδε ό,τι αρχαιότερο έχει δει ποτέ στη ζωή της, τον Alex MacKay να συνδέει τον synth-pop ήχο με το post-punk groove και τον Ian Devaney σε μια εξαιρετική σκηνική παρουσία, με νευρικό χορό και έντονη σωματική έκφραση που θυμίζει την παράδοση του new wave και του synth-pop των 80s. Είναι ο άνθρωπος που κάνει τον ηλεκτρονικό ήχο να μοιάζει ζωντανός και όχι μηχανικός και η μπάντα που ακούγεται ζωντανά το ίδιο δυνατή με τις ηχογραφήσεις. Synths, μπάσο και samples που άλλοτε σου φέρνουν στο μυαλό New Order και άλλοτε Flock of Seagulls το “Weak In Your Light” ήταν ό,τι έπρεπε την ώρα που έδυε ο ήλιος.
Όλα αυτά στο Ξέφωτο.
Κυριακή 21 Ιουνίου.
Με τις ευλογίες του Release Festival.
