search

ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ - ΕΛΛΗΝΕΣ

Παρά τις εδώ κι εκεί αστοχίες και την τσαπατσούλικη αναφορά στο επίκαιρο θέμα του queer, είναι ένα τολμηρό ανέβασμα και μια παράσταση που κοιτάει μπροστά, έχοντας μια εντυπωσιακή Μυρτώ Παπαθανασίου στον πρωταγωνιστικό ρόλο...

Χώρος | Εθνική Λυρική Σκηνή (αίθουσα Σταύρος Νιάρχος), Αθήνα
Ημερομηνία διεξαγωγής | 12/12/2018
Φωτογράφος | Χάρης Ακριβιάδης, Ανδρέας Σιμόπουλος, Άγγελος Χριστοφιλόπουλος

Η Μανόν του Ζυλ Μασνέ (Jules Massenet) είναι ένα αριστούργημα της γαλλικής όπερας, χέρι-χέρι με την Κάρμεν του Ζωρζ Μπιζέ. Η ιστορία μιας Γαλλίδας επαρχιωτοπούλας, του έρωτά της για τον ιππότη ντε Γκριέ και της ανόδου (και καθόδου της) ως Παριζιάνα bonne vivant, γίνεται φόντο για έναν πρωταγωνιστικό χαρακτήρα που βαδίζει επάνω σε στερεότυπα για τη γυναικεία φύση. Αμφίγνωμη προσωπικότητα, η ευκαταφρόνητων καταβολών Γαλλιδούλα θαμπώνεται από τα λούσα και αφήνει τις φαντασιοπληξίες της να την οδηγήσουν σε φτηνούς χειρισμούς και ατοπήματα. Μέσα στους πυκνούς βόστρυχους της Μανόν στροβιλίζονται οι επιθυμίες της ηρωίδας, οι οποίες κοπανιούνται όμως πάνω στα στενά τοιχώματα της τσουλήθρας του έρωτά της για για τον ντε Γκριέ. Κάπως έτσι καταλήγει να κατηγορηθεί ως πόρνη και απατεώνισσα, ξεψυχώντας μετανιωμένη στα χέρια του αγαπημένου της.

72bManon_2.jpg

Από την πλευρά των μονωδών μείνανε συνολικά πολύ καλές εντυπώσεις. Η πάντα εντυπωσιακή Μυρτώ Παπαθανασίου απέδειξε ότι μία μαγνητική παρουσία απογειώνει μία καλοδουλεμένη και όμορφη φωνή, μαζί και το αυταπόδεικτο υποκριτικό της ταλέντο. Παρά τα κάποια λαθάκια (πάντα θα υπάρχουν στις πρεμιέρες), η λυρική τραγουδίστρια απέδωσε εξαιρετικά τους ποικίλους χρωματισμούς που συνθέτουν τον χαρακτήρα της Μανόν. Αντίστοιχα, ο Ρουμάνος Γιόαν Χοτέα υπήρξε ένας πλήρως ικανοποιητικός ντε Γκριέ, πείθοντάς μας για τα τρικυμιώδη συναισθήματά του απέναντι στην όμορφη Μανόν. Σίγουρη πρέπει πάντως να θεωρείται και η επιτυχία της δεύτερης διανομής, αφού ονόματα σαν και της Χριστίνας Πουλίτση (ως αντίστοιχη Μανόν) και του Τάσου Αποστόλου (ως Κόμη ντε Γκριέ) αποτελούν σχεδόν εχέγγυα. Εξαιρετικά δοσμένη υπήρξε επίσης και η πάρτα από την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (σε διεύθυνση Λουκά Καρυτινού), με μία εκλεπτυσμένη, δυναμική προσέγγιση στις νότες του Μασνέ.

72bManon_3.jpg

Στη σκηνοθεσία, ο Θωμάς Μοσχόπουλος κάνει ένα πολύ ενδιαφέρον, κάπως πλάγιο βήμα προς την κατεύθυνση του έργου. Κρατώντας τις χρονικές αναφορές της Μανόν σε σημεία, επιλέγει μία μοντέρνα ανάγνωση της ιστορίας, φέρνοντας την ηρωίδα να περπατά πάνω σε πασαρέλα, να λικνίζει το καλλίπυγό της σώμα σε ένα σύγχρονο καμπαρέ (έρχεται στο μυαλό το Berghain του Βερολίνου), αλλά και να τρεκλίζει ταπεινωμένη σε παρηκμασμένους δρόμους. Ο Μοσχόπουλος φαίνεται να έδωσε γενναία σκηνοθετική γραμμή, η οποία είχε άποψη και φιλοδοξίες και πέρασε επιτυχημένα στο κοινό, φτιάχνοντας μία τολμηρή παράσταση.

Παρόλαυτα, ο οξύνους δημιουργός έπεσε στην παγίδα που πέφτουν συνήθως όσοι θεατρικοί σκηνοθέτες καταπιάνονται με την όπερα, βαδίζοντας ενίοτε άτσαλα (σαφώς όμως ελαφρότερα από την αντίστοιχη προσπάθεια του ομότεχνού του Γιάννη Χουβαρδά στην Υπόθεση Μακρόπουλος) επάνω στη λεπτή μα ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή μεταξύ της συνθήκης του θεάτρου και της όπερας· φέρνοντας από το μετερίζι του θεατρικές δομές και μανιέρες, που πάνω στις οπερατικές σκηνές μεταφράστηκαν ως παλιές, αμήχανες και αταβιστικές.

72bManon_4.jpg

Τα σκηνικά της σταθερής στα χρόνια συνεργάτιδας του Μοσχόπουλου, Ευαγγελίας Θεριανού, υπήρξαν επίσης μετέωρα μεταξύ αποτελεσματικής καλαισθησίας και μισοτελειωμένης σκέψης. Η κατασκευή της, με τις σαφείς αναφορές στον πρώιμο μοντερνισμό του Λε Κορμπυζιέ, υπήρξε πολυχρηστική αλλά κάπως μπατάλικη, αν και πέρασε αποτελεσματικά από το χωριουδάκι της Μανόν στα φώτα του μοδάτου, εμπορικού Παρισιού, για να δώσει σειρά στην εκθαμβωτική πασαρέλα, σε ένα φιλήδονο καμπαρέ και σε μια μετα-ηδονική, μαρασμένη περιοχή. Τα κοστούμια της Κλαιρ Μπρέισγουελ ήταν ένα ακόμα hit or miss σημείο της παράστασης, με τους εκτεθειμένους κλωβούς των κρινολίνων να ισορροπούν μεταξύ bondage και Jean Paul Gaultier. Αλλά και οι πιτζάμες της Μανόν και του Ντε Γκριέ, όπως και η ύστατη φορεσιά της πρωταγωνίστριας (αμήχανα παρόμοια με στολή καθαρίστριας), φάνηκαν φθηνές και άγαρμπες.

72bManon_5.jpg

Όλα τα παραπάνω είναι λογικά κι επόμενα ατοπήματα, ειδικά σε μία τόσο μεγάλη (και μεγαλόπνοη) παραγωγή. Και συγχωρούνται εύκολα, όταν διακρίνεις ότι στη ρίζα τους βρίσκεται η δίψα των συντελεστών για να δημιουργήσουν κάτι με σκέψη και λεπταισθησία. Κάτι που γινόταν εμφανές στη Μανόν. Αυτό που δεν μπόρεσα όμως να συγχωρήσω, είναι η τσαπατσούλικη αναφορά σε ένα τόσο καίριο και επίκαιρο θέμα όπως το gender bending και τα queer στοιχεία.



Το να δοθεί δηλαδή μία μη-ετεροκανονική «εμφάνιση» και «κινησιολογία» στα αγόρια του χορού σε όσες σκηνές είχαν να κάνουν με τη συβαριτική φύση της Μανόν, φάνηκε λίγο ασεβές προς τις έμφυλες μειονότητες· έγινε χωρίς να φαίνεται ουσιαστική σπουδή επάνω στο θέμα, με το βάρος να πέφτει σε μία γενική αίσθηση και ατμόσφαιρα, όχι στη λειτουργικότητα. Και είναι ακριβώς από σκηνοθέτες σαν τον Μοσχόπουλο απ' τους οποίους περιμένω κάτι περισσότερο από Tumblr aesthetics.

Συνολικά, πάντως, η Μανόν προσμετράται στις επιτυχίες της νέας εποχής της Λυρικής. Μία παράσταση με τον δείκτη στραμμένο μπροστά, μας δείχνει που μπορεί να πάει η όπερα στη χώρα μας, ειδικά όταν υπάρχει διάθεση για πειραματισμό και δουλειά.

 

HOT ΣΗΜΕΡΑ!

Δείτε το πρώτο επίσημο trailer της επικείμενης ταινίας του Roger Waters

Βασίζεται στην περίφημη περιοδεία Us + Them, με την οποία γύρισε για 18 μήνες όλον τον πλανήτη

Τελικά, θα γίνει και 3η συναυλία Florence + The Machine στην Αθήνα

Το Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου, στο Ολυμπιακό Κέντρο Γαλατσίου

5 ECM ορόσημα από το παρελθόν, για πρώτη φορά σε βινύλιο

Τι παράδοξο, να βρίσκεις ξανά μπροστά σου, σε δίσκους, εκείνα τα έργα που στην εποχή τους είχαν…

The getaway

Την περίσσεια δύναμη τη θέλει και πρέπει να τη βρει αυτός που είναι πρόθυμος να σκάψει σε εκτός των…

Γιατί ο 2Pac χώρισε τη Madonna, πίσω στη δεκαετία του 1990;

Γράμμα της εποχής βγαίνει τώρα σε δημοπρασία, παρά τις προσπάθειες της Βασίλισσας της Ποπ να τη…

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Give Sleep A Chance

50 χρόνια από το "Give Peace A Chance" και τα περίφημα bed-ins του John Lennon και της Yoko Ono,…

60 χρόνια από τον θάνατο της Billie Holiday

Το «παράξενο φρούτο» της τζαζ μυθολογίας ήταν μια σαρωτική προσωπικότητα, με πονεμένο μα ταυτόχρονα…

50 χρόνια Space Oddity

Μισό αιώνα ζωής συμπληρώνει σήμερα το πρώτο αριστούργημα του David Bowie, ο οποίος άφησε την…

5 ECM ορόσημα από το παρελθόν, για πρώτη φορά σε βινύλιο

Τι παράδοξο, να βρίσκεις ξανά μπροστά σου, σε δίσκους, εκείνα τα έργα που στην εποχή τους είχαν…