Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι μουσικοί και οι συγγραφείς ανήκουν στην ίδια περίπου "φυλή". Για καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν την γλώσσα για να ανασύρουν και να εκφράσουν το συναίσθημα, η δημιουργία τραγουδιών και μουσικής απέχει μόνο ελάχιστα από τη συγγραφή ποιημάτων, ιστοριών και απομνημονευμάτων. Παρακάτω συγκεντρώσαμε μερικά από τα αγαπημένα μας βιβλία που έχουν γράψει μουσικοί.
Αυτοβιογραφίες, συλλογές ποιημάτων, διηγήματα, κοινωνικές και ιστορικές αναλύσεις, φωτογραφικά λευκώματα, ιστορίες φαντασίας, είναι όλα εδώ δια χειρός μουσικών και καλλιτεχνών που με άλλη ιδιότητα τους γνωρίσαμε, αλλά για δες εδώ, γιατί έτσι εξηγούνται κι άλλα.
Books and Cartridges επεισόδιο 4 χωρίς συνοδευτικό podcast για λίγο καιρό, αλλά με 5 νέες προτάσεις για να επιστρέψουμε στην παλιά γλυκιά καθημερινότητα και να αρχίσουμε να γνωρίζουμε ξανά τους μουσικούς αλλιώς.
Kate Bush – How to Be Invisible: Selected Lyrics
Η βραβευμένη με Ivor Novello Awards Kate Bush έχει εδώ και δεκαετίες ενώσει την μεγάλη της αγάπη για τη λογοτεχνία με την μουσική. Από την Emily Brontë έως τον James Joyce, αντλεί έμπνευση από τη λογοτεχνική παράδοση, την οποία συνδυάζει με τη δική της βαθιά κατανόηση της γλώσσας και της μουσικής φόρμας. Το How to Be Invisible: Selected Lyrics συγκεντρώνει υλικό από μια εντυπωσιακή μουσική πορεία σαράντα χρόνων. Επιλεγμένοι και οργανωμένοι από την ίδια την Kate Bush, οι στίχοι παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε αυτή την ιδιαίτερη, υφασματόδετη έκδοση, που αποτελεί την πρώτη επίσημη δημοσιευμένη συλλογή του έργου της. Τη συλλογή προλογίζει ο συγγραφέας του Cloud Atlas, David Mitchell, ο οποίος γράφει: «Για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, η Kate είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή τραγουδοποιό· δημιουργεί μουσικούς συνοδοιπόρους που σε συντροφεύουν σε όλη τη διάρκεια της ζωής σου. Το παράδοξο με εκείνη είναι ότι, ενώ οι στίχοι της είναι έντονα προσωπικοί και ιδιότυποι, ταυτόχρονα γεννούν συναισθήματα και εμπειρίες που μοιάζουν βαθιά οικουμενικές». «Δεν μαθαίνεις πολλά για την Kate από τα τραγούδια της. Είναι λάτρης των μασκών και των κοστουμιών -λυρικά και κυριολεκτικά - και των μύθων, των φανταστικών αφηγήσεων και των ασυνήθιστων αφηγηματικών σημείων θέασης. Ωστόσο, αυτά τα σφοδρά μοναδικά τραγούδια, που κανείς άλλος δεν θα μπορούσε να έχει συγγράψει, είναι επίσης χάρτες της καρδιάς, της ψυχής, της φαντασίας. Με άλλα λόγια, τέχνη».
Brian May, Chris Lintott, Patrick Moore – The Cosmic Tourist
Πάρτε τη θέση σας για τη μεγαλύτερη περιήγηση που έγινε ποτέ. Mια περιήγηση που καλύπτει ολόκληρο το Σύμπαν. Στη διαδρομή θα κάνουμε στάσεις για να θαυμάσουμε 100 εκπληκτικά θεάματα: από αστεροειδείς έως ζωδιακή σκόνη, και από την τροχιά γύρω από τη Γη μέχρι πέρα από τους πιο μακρινούς γαλαξίες. Ξεκινάμε εδώ, στην Γη, μαζί με τους ξεναγούς σας: τους τρεις τολμηρούς κοσμικούς ταξιδιώτες Patrick Moore, Brian May και Chris Lintott. Εκείνοι εξηγούν τα φαινόμενα που συναντάμε. Τι είναι και πώς εντάσσονται στον “αστρονομικό ζωολογικό κήπο” των γνώριμων αλλά και παράξενων ουράνιων αντικειμένων και φαινομένων, ενώ ταυτόχρονα μεταδίδουν τον προσωπικό τους ενθουσιασμό για κάθε θαύμα που συναντάμε. Οι εικόνες παρουσιάζουν την εκπληκτική ομορφιά του Σύμπαντος όπως την αποκαλύπτουν τα μεγαλύτερα και καλύτερα τηλεσκόπια στη Γη και στο διάστημα, αλλά μερικές φορές και τα τηλεσκόπια που βρίσκονται στις αυλές έμπειρων ερασιτεχνών παρατηρητών.
Αν έχετε καθίσει ποτέ κάτω από τον μαύρο, αστραφτερό θόλο του νυχτερινού ουρανού και αναρωτηθήκατε τι είναι εκείνη η μυστηριώδης λάμψη στη νυχτερινή πλευρά της Αφροδίτης ή γιατί το Δέλτα του Κηφέα που βρίσκεται 887 έτη φωτός μακριά από τη Γη, είναι ένα από τα σημαντικότερα αστέρια στον ουρανό, τι είναι εκείνοι οι πανέμορφοι, φωτεινοί δακτύλιοι που αλληλοσυνδέονται και αιωρούνται 167.000 έτη φωτός μακριά από εμάς, ήρθε η ώρα να αγοράσετε το εισιτήριό σας ως επιβάτης σε αυτό το οπτικά εντυπωσιακό βιβλίο που θα σας μαγέψει με ταξίδια στο διάστημα για πολλά “φεγγάρια” ακόμα.
Leonard Cohen – Beautiful Losers
Ένα από τα πιο γνωστά πειραματικά μυθιστορήματα της δεκαετίας του 1960, το Beautiful Losers είναι το πιο τολμηρό και ανεπιτήδευτο έργο του Leonard Cohen. Όπως το φαντάζεται ο Cohen, η κόλαση είναι ένα διαμέρισμα στο Μόντρεαλ, όπου ένας αφηγητής βυθισμένος στο πένθος και βασανισμένος από την επιθυμία ανασυνθέτει τις σχέσεις του με τους νεκρούς. Μέσα σε αυτή την κόλαση, δύο άνδρες και μία γυναίκα μπλέκονται με αδύνατους δεσμούς και προδίδουν ο ένας τον άλλον ξανά και ξανά. Η μνήμη συγχέεται με βλάσφημες ερωτικές φαντασιώσεις και η λύτρωση παίρνει τη μορφή μιας αγίας και παρθένου των Ιροκουά (ιθαγενών της Βόρειας Αμερικής) που έχει πεθάνει εδώ και 300 χρόνια, αλλά εξακολουθεί να έχει τη δύναμη να σώσει ακόμη και τους πιο εξαθλιωμένους από τους θαυμαστές της.
Πρωτοεκδόθηκε το 1966 και αποδεικνύει ότι ο δημιουργός του δεν είναι μόνο ένας εξαιρετικός τραγουδοποιός αλλά και ένας μυθιστοριογράφος με οραματική δύναμη. Αστείο, σκληρό και βαθιά συγκινητικό, είναι μια κλασική ερωτική τραγωδία, λαμπερή στο ύφος της και συναρπαστική στον τολμηρό συνδυασμό σεξουαλικότητας και πίστης. Το εξαιρετικό και μοναδικό μυθιστόρημα του τραγουδιστή-στιχουργού αντανακλά τη σκοτεινή ποίηση και το πικρόχλομο χιούμορ των διαχρονικών τραγουδιών του για την απώλεια, την αγάπη, το σεξ και τη θρησκεία και αποτελεί όχι μόνο ένα εξαιρετικά αστείο μυθιστόρημα, αλλά και μια απίστευτα πρωτότυπη και σαφής διερεύνηση της φιλίας, του σεξ και της πνευματικότητας.
Richard Hell – Godlike
Το δεύτερο μυθιστόρημα του Richard Hell, Godlike, διαδραματίζεται κυρίως στις αρχές της δεκαετίας του 1970, αλλά δομείται ως σημειωματάρια και προσχέδια (του 1997) ενός μεσήλικα ποιητή που ετοιμάζει ένα υβρίδιο απομνημονεύματος και μυθιστορήματος. Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία της σχέσης ενός νεαρού άνδρα με έναν χαρισματικό έφηβο ποιητή. Ένα μυθιστόρημα έντονης πρωτοτυπίας και υπερβατικής ομορφιάς. Όπως έγραψε ο κριτικός Lester Bangs «Κάθε του κίνηση και κάθε του λέξη αποκαλύπτουν μια γυμνή, παθιασμένη ευφυΐα μέσα στη δίνη της μοναδικής πραγματικά ροκ εν ρολ καλλιτεχνικής έκρηξης». Πρωτοεκδόθηκε το 2005 και επανεκδόθηκε το 2025. Ειλικρινής αισιόδοξη εξύμνηση αξιών, αρχών και επιθυμιών που πηγαίνουν κόντρα στο κυρίαρχο ρεύμα της ακαδημαϊκής κουλτούρας. Στο κέντρο μια θυελλώδης, ηλεκτρισμένη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο ομοφυλόφιλους ποιητές - δεκαέξι και είκοσι επτά ετών- που αποτελούν σύγχρονες «ενσαρκώσεις» των ποιητών Arthur Rimbaud και Paul Verlaine στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1970. Η πρόζα του Hell κυλά με ευκολία και η γλώσσα του είναι παιχνιδιάρικη, προκλητική και γεμάτη ευφυΐα. Το μυθιστόρημα συνδυάζει έντονη συναισθηματική δύναμη με ευρύ πνευματικό ορίζοντα: ο αφηγητής περνά από σκέψεις για την κβαντική φυσική σε στοχασμούς για τα γειρατιά και τη σχέση του Θεού με τον θάνατο. Πάνω απ’ όλα όμως υπάρχει η αγάπη ενός ποιητή για την γλώσσα, για τη ζωή, ακόμη και για την αποτυχία. Στο τέλος, το γεγονός του θανάτου επιβεβαιώνει ότι η αγάπη είναι πραγματική. Δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα που νιώθει· είναι μια αλήθεια που νικά.
Neneh Cherry – A Thousand Threads
Βιβλίο της Χρονιάς 2024 σύμφωνα με τις The Sunday Times, The Guardian, New Statesman, Evening Standard, Uncut και Rough Trade. Στο “Top of the Pops”, τον Δεκέμβριο του 1988 ο κόσμος έμεινε άφωνος όταν μια νεαρή γυναίκα έκανε το ντεμπούτο της με ένα χρυσό σουτιέν, ένα χρυσό bomber jacket και μια περήφανη εμφάνιση, επτά μηνών έγκυος. Σίγουρα δεν ήταν μια συνηθισμένη καλλιτέχνιδα. Ήταν η Neneh Cherry. Όμως το να ισορροπεί κανείς ανάμεσα στη φήμη και την οικογενειακή ζωή δεν ήταν πάντα εύκολο. Σε αυτό το όμορφο και βαθιά προσωπικό βιβλίο, η Cherry θυμάται τις συνεργασίες, τις κορυφές και τις δυσκολίες, τις φιλίες και τους έρωτες, αλλά και τους εθισμούς και τα τραύματα που τη διαμόρφωσαν ως γυναίκα και ως καλλιτέχνιδα. Η Neneh Cherry ήταν ίσως η πιο «cool» γυναίκα της ποπ. Ωστόσο η ιστορία της αποκαλύπτει επίσης ότι είναι από τις πιο ζεστές και ανθρώπινες παρουσίες στη μουσική. Διακρίνεται για τη βαθιά της αφοσίωση στις φιλίες. Οι σχέσεις της με την Ari Up των The Slits και με την Andi Oliver των Rip Rig + Panic περιγράφονται με χαρά και τρυφερότητα. Και πάνω απ’ όλα, η οικογένεια, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της ζωής της. Τρεις εξαιρετικές γενιές καλλιτεχνών και μουσικών που αποτελούν την κληρονομιά, αλλά και την παρακαταθήκη της.
Η οικογενειακή της ιστορία, ωστόσο, ήταν σύνθετη. Ο πατριός της, Don Cherry, ήταν Αφροαμερικανός μουσικός της τζαζ, ενώ η Σουηδή μητέρα της, Moki Karlsson, ήταν καλλιτέχνιδα. Ο βιολογικός της πατέρας, τον οποίο γνώρισε αργότερα, καταγόταν από τη Sierra Leone. Η οικογένεια περιλάμβανε ετεροθαλή και θετά αδέλφια, τρία διαφορετικά ζευγάρια παππούδων και γιαγιάδων και μεγάλες διευρυμένες οικογένειες που φαίνεται πως η Cherry αγκάλιασε με ανοιχτή καρδιά. Ο Don και η Moki υπήρξαν οι πιο καθοριστικές επιρροές στη ζωή της. Δημιούργησαν έναν μποέμ τρόπο ζωής, πολύ διαφορετικό από εκείνον των Σουηδών γειτόνων τους. Όπως θυμάται η ίδια: «Οι γονείς μου διαμόρφωναν την ιδέα της οικογένειας και του σπιτιού σαν ένα δημιουργικό, συλλογικό ταξίδι… Δεν υπήρχε καμία διάκριση ανάμεσα στη δημιουργία τέχνης και στο μαγείρεμα του δείπνου».
Μουσικός. Τραγουδοποιός. Συνεργάτιδα. Ακτιβίστρια. Μητέρα. Κόρη. Ερωμένη. Φίλη. Είδωλο.
