Τι κοινό μπορεί να έχουν οι Nirvana και η Dolly Parton; Περισσότερο απ' όσο θα φανταζόταν κανείς.
Πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, δύο καλλιτέχνες που δύσκολα θα έβαζε κάποιος στην ίδια πρόταση ηχογράφησαν το ίδιο τραγούδι. Η Dolly Parton και ο Kurt Cobain με τους Nirvana έδωσαν τη δική τους εκδοχή στο παραδοσιακό Appalachian folk κομμάτι "Where Did You Sleep Last Night", γνωστό και ως "In the Pines".
Και αν ακούσει κανείς τις δύο εκτελέσεις, είναι σχεδόν δύσκολο να πιστέψει ότι ξεκινούν από την ίδια μουσική.
Το τραγούδι έχει τις ρίζες του στα Appalachian Mountains, στις αρχές του 20ού αιώνα, και θεωρείται ένα σκοτεινό folk τραγούδι που έχει περάσει από πολλές διαφορετικές εκτελέσεις και παραλλαγές. Η ιστορία του περιστρέφεται γύρω από την απιστία, την απώλεια και τον θάνατο, γι' αυτό και συχνά περιγράφεται ως ένα είδος murder ballad.
Η Dolly Parton το γνώριζε από παιδί. Όπως είχε εξηγήσει η ίδια, μεγάλωσε ακούγοντας τέτοια παλιά τραγούδια στα Smoky Mountains και τα τραγουδούσε μαζί με την οικογένειά της. Το "Where Did You Sleep Last Night" δεν ήταν λοιπόν για εκείνη μια ανακάλυψη, αλλά κομμάτι μιας μουσικής παράδοσης που είχε ακούσει από μικρή.
Η δική της προσέγγιση το μετατρέπει σε κάτι σχεδόν στοιχειωμένο, αλλά παραμένει βαθιά δεμένη με την παράδοση του Appalachian folk και του bluegrass.
Και μετά έρχεται ο Kurt Cobain. Οι Nirvana παρουσίασαν τη δική τους εκδοχή στο περίφημο MTV Unplugged in New York, με τον Cobain να οδηγεί το τραγούδι σε μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Η ενορχήστρωση είναι γυμνή, σκοτεινή και εύθραυστη, ενώ η ερμηνεία του Cobain μοιάζει να βρίσκεται διαρκώς ένα βήμα πριν από την κατάρρευση.
Είναι μία από εκείνες τις στιγμές όπου το "Unplugged" παύει να μοιάζει με τηλεοπτική εμφάνιση και γίνεται κάτι πολύ πιο προσωπικό.
Και υπάρχει ένας ακόμη λόγος που η συγκεκριμένη εκτέλεση έχει μείνει τόσο έντονα στη μνήμη των fans των Nirvana: ήταν η τελευταία τηλεοπτική εμφάνιση του Kurt Cobain.
Το ενδιαφέρον, λοιπόν, δεν είναι απλώς ότι δύο τόσο διαφορετικοί καλλιτέχνες τραγούδησαν το ίδιο κομμάτι. Είναι ότι ο καθένας το χρησιμοποίησε για να μιλήσει μέσα από τη δική του μουσική γλώσσα.
Η Parton το αντιμετωπίζει σαν ένα τραγούδι που κουβαλά την ιστορία, τη μνήμη και την παράδοση του τόπου της.
Ο Cobain το κάνει να ακούγεται σαν κάτι που θα μπορούσε να είχε γραφτεί ειδικά για τη δική του εποχή: πιο βαρύ, πιο εσωστρεφές, σχεδόν απογυμνωμένο από κάθε προσπάθεια να γίνει «όμορφο».
Κι αυτό είναι ίσως το ωραίο με τα παραδοσιακά τραγούδια. Δεν ανήκουν πραγματικά σε κανέναν. Μπορούν να περάσουν από γενιά σε γενιά, από οικογένεια σε οικογένεια και από είδος σε είδος, αλλάζοντας μορφή κάθε φορά που ένας νέος καλλιτέχνης τα πιάνει στα χέρια του.
Ένα τραγούδι που γεννήθηκε στα Appalachian Mountains βρέθηκε έτσι, δεκαετίες αργότερα, τόσο στη φωνή μιας από τις μεγαλύτερες μορφές της country όσο και σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά live performances στην ιστορία του alternative rock.
Ίδια μελωδία. Ίδια σκοτεινή ιστορία. Δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι.
Και κάπως έτσι, το "Where Did You Sleep Last Night" αποδεικνύει για ακόμη μία φορά ότι ορισμένα τραγούδια δεν παλιώνουν ποτέ — απλώς περιμένουν τον επόμενο άνθρωπο που θα τους δώσει μια καινούργια φωνή...
