Το 2022, ο Elvis Costello ανακοίνωσε ότι δεν θα ξαναπαίξει live το ίσως πιο διάσημο τραγούδι του, “Oliver’s Army”. Το 2024, όταν ερωτήθη γιατί πήρε αυτή την απόφαση, έδωσε την κλισέ απάντηση «Είναι μία πολύπλοκη ιστορία». Κι όμως, δύο χρόνια μετά, το τραγούδι επέστρεψε στο συναυλιακό του setlist, αλλά με μία σημαντική αλλαγή.
Το “Oliver’s Army” είναι το πιο πετυχημένο βρετανικό single του Costello και γράφτηκε ως σχόλιο για τις ταραχές στη Βόρεια Ιρλανδία, αμέσως μετά το πρώτο ταξίδι του μουσικού στην περιοχή, το 1978. «Τα αγόρια που κυκλοφορούσαν στους δρόμους με όπλα ήταν μία κανονικότητα, και όχι είδηση στην τηλεόραση. Ο τίτλος του κομματιού είναι μία άμεση αναφορά στον Άγγλο πολιτικό Oliver Cromwell που οι Ιρλανδοί μισούσαν εξαιτίας της βαρβαρότητας που ασκούσαν οι στρατιώτες του σε στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα. Είναι επίσης και μία αναφορά στην αποικιοκρατία της Αγγλίας, που στρατολογούσε νέους άντρες και γυναίκες της εργατικής τάξης για να δώσει τις μάχες της.
Ο αμφιλεγόμενος στίχος
Για την ακρίβεια, πρόκειται για μία συγκεκριμένη λέξη, που πλέον δεν χρησιμοποιείται, γιατί είναι ρατσιστική. “Only takes one itchy trigger, One more widow, one less white nigger”. Εκείνη την περίοδο, ήταν ο ρατσιστικός τρόπος για να αναφερθείς στους Ιρλανδούς Καθολικούς και οι συμπεριφορές στο πώς τους φερόταν ο βρετανικός στρατός.
Το 2013, το ραδιόφωνο του BBC αποφάσισε να κόψει τον συγκεκριμένο στίχο. «Λαμβάνουμε υπόψη αρκετούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών την ώρα της ημέρας, το κοινό του σταθμού και το γενικότερο context του προγράμματος. Μέχρι σήμερα, το τραγούδι του Elvis Costello έμοιαζε να καταχωνιάστηκε σε ένα ντουλάπι. Μέχρι το 2026 και την αλλαγή του συγκεκριμένου στίχου.
«Το ξαναέγραψα. One more widow, one more pallbearer. Δηλαδή άλλη μία χήρα, άλλος ένας που κουβαλά το φέρετρο. Δεν χρησιμοποιώ πια λέξεις που προκαλούν trigger γιατί βλέπω ότι έτσι ο κόσμος χάνει το νόημα όλου του τραγουδιού. Αυτή είναι η θέση μου. Και όταν μου λένε ότι αυτό είναι woke, τους λέω να πάνε να γα…..ουν!».
Αν και συντασσόμαστε υπέρ της woke κουλτούρας, και είναι απαραίτητο να αφαιρέσουμε από το λεξιλόγιό μας οτιδήποτε ρατσιστικό και παραβιαστικό, ωστόσο, δεν γίνεται να διαγράψουμε την Ιστορία. Όχι επειδή δεν μπορούμε, αλλά επειδή πρέπει να θυμόμαστε όλα όσα συνέβαιναν ώστε να μην τα επαναλάβουμε. Αποτυπώνουν, εξάλλου, μία σκοτεινή φάση της ανθρωπότητας που δείχνει τα βήματα της εξέλιξης και της αλλαγής. Το ζητούμενο είναι τι κάνουμε τώρα, όχι τι κάναμε τότε.
