Μπροστά στην υπερπλήρη αρένα του Tae Kwon Do, βούτηξαν στο σιδηρούν εκτόπισμα του The Age Οf Aquarius, δίνοντας μια εξαιρετική, γεμάτη ενέργεια συναυλία, από την οποία ...
Fundracar ή αλλιώς το καράβι της διασκέδασης (σε ελεύθερη μετάφραση). Μια ερμηνεία που αποτυπώνει μόνο τη μισή αλήθεια του αθηναϊκού multi-culti σχήματος, που φέτος, ...
Ό,τι γκρίνιες κι αν υπήρξαν για το Pitfalls, οι Νορβηγοί τις έσβησαν με έναν συναυλιακό θρίαμβο στο φουλαρισμένο από κόσμο Fuzz, που τους «υποχρέωσε» στο μοναδικό ...
Φίλοι από 11 χρονών, οι Robin Stewart & Harry Wright έστησαν το γκρουπ τους στο Μπρίστολ, επηρεασμένοι όμως από τα nightclubs του Λονδίνου. Μετά τον ενθουσιασμό που ...
Διατηρώντας άθραυστο τον μαγικό κύκλο της μουσικής του, ο Βρετανός παραγωγός μετέτρεψε το Ζάππειο σε speakeasy techno club, με τους τοίχους και τους φεγγίτες να ...

Ριζίτικα

Administrator
Administrator

 
Η συζήτηση και η επανεξέταση του φαινομένου Ξυλούρης έρχεται συνεχώς μπροστά μας στη στράτα, είτε από συναισθηματικά φορτισμένους ακροατές (μα και μουσικούς) είτε από τους συνήθεις Σκύθες σκυλεύοντες πτώματα και περιστάσεις του παρελθόντος, προς όφελος της άδειας φαρέτρας δημιουργίας τους.
 
Το σίγουρο είναι ότι ο συγκεκριμένος δίσκος αποτελεί κομβικό σημείο της πορείας όχι μόνο του συνθέτη Μαρκόπουλου και του ερμηνευτή Ξυλούρη, αλλά και της ελληνικής δισκογραφίας. Γιατί, πέρα από τον συμβολισμό που έλαβαν τα ριζίτικα της Κρήτης (και ειδικότερα το "Πότε Θα Κάνει Ξαστεριά"), μέσα στα επόμενα 3-4 χρόνια που ακολούθησαν το δικτατορικό 1971 όταν και εκδόθηκαν (για προφανείς λόγους), αποτέλεσαν μία από τις πρώτες προσπάθειες γεφύρωσης του παραδοσιακού με την πραγματικότητα του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα, προτού καν εφευρεθούν ή ακουστούν (στην Ελλάδα) όροι όπως ethnic ή fusion. Μπορεί ο Γιάννης Μαρκόπουλος να έπρεπε (μάλλον) να περιοριστεί στις ενορχηστρώσεις και όχι να περάσει και πίσω από την κονσόλα, αλλά κάτι τέτοιο δεν αφαιρεί πολλά από αυτόν τον θαυμάσιο δίσκο. Η στεντόρεια φωνή του Νίκου Ξυλούρη κυριαρχεί σε όλη τη διάρκεια, όχι μόνο διότι πρόκειται για μοναδικό ερμηνευτή, αλλά εξαιτίας του καθαρά βιωματικού τρόπου με τον οποίον μετουσιώνει τους στίχους, χωρίς την ίδια στιγμή να φείδεται είτε συναισθήματος είτε τεχνικής. Μπορούμε χωρίς φόβο να πούμε ότι τα Ριζίτικα έχτισαν τον μύθο Ξυλούρη πάνω σε αδιασάλευτα θεμέλια, μιας και η επαναδιαπραγμάτευση σε αυτά της κρητικής παράδοσης, αλλά και της βυζαντινής ψαλτικής και της χριστιανικής γενικότερα παράδοσης της λύτρωσης, υπήρξε καθοριστική. Είναι με τον δίσκο ακριβώς αυτό που ο Ξυλούρης πέρασε κυριολεκτικά στην καλλιτεχνική αθανασία, μιας και οι ερμηνείες του δεν επισκιάζονται από τίποτα άλλο μέσα σε αυτό τον δίσκο. Η χειρότερη δηλαδή μίξη της υφηλίου να είχε γίνει, η χειρότερη ηχοληψία, δεν θα μπορούσε να ρίξει πέπλο λήθης σε μια τόσο στεντόρεια φωνή, που άντλησε από το βιωματικό της τοπίο το συναισθηματικό βάρος ώστε να ερμηνεύσει μία παράδοση χρόνων, καθιστώντας την απόλυτα σημερινή. Όχι μόνο για το 1971, αλλά ακόμα και για τη μπασταρδεμένη συνειδητότητα ετούτης της χώρας εν έτη 2010.
 
Από το υπέροχο εξώφυλλο (που θυμίζει καρέ από την Αλληγορία, το υπέροχο αυτό πειραματικό δημιούργημα του Κώστα Σφήκα), στο εισαγωγικό και αρκετά ηρωικό σημείωμα του Γιάννη Μαρκόπουλου, κι από εκεί στο θιαμπόλι και στην ασκομαντούρα που διανθίζουν ετερόκοσμα τις παραδοσιακές και λαϊκές συνθέσεις υπάρχει μία διαρκής πάλη ώστε να καταδειχθεί το απαραίτητο της διάσωσης αυτής της ελληνικής παρακαταθήκης. Πέρα από τον όποιο τοπικισμό που χαρακτηρίζει τον Μαρκόπουλο (ίσως και εμένα), θα ήταν εγκληματικό να χαθεί μια τέτοια ηχητική ρίμα πέτρας και νότας, ελαιόριζας και λόγου. Θα είχε ανάλογη βαρύτητα με την εξαφάνιση π.χ. από τη συνείδησή μας της διονυσιακής μάντρας της Θράκης ή του λυσσασμένου θρήνου του Πόντου. Για να κατανοήσει βέβαια κανείς τον δίσκο σε όλη του αυτή τη διάσταση, θα πρέπει να πάει πέρα από την ηχητική του ταυτότητα και να αφουγκραστεί τη στιχοπλοκία των παραδοσιακών αυτών σεντουκιών, που στέκουν ως άλλοι θάλαμοι και οντάδες (σοφίτες) της καθαρά φιλοσοφικής διάστασης της Κρήτης, όπως αυτή διαμορφώθηκε από ψύχραιμους σκεπτικιστές μα και νευρώνες σκέψης πάνω σε θέματα όπως η γη, η πατρίδα, η φιλία, ο θάνατος, η πατρότητα/μητρότητα, ο Θεός, το παρόν και το παρελθόν. Ο ακροατής πρέπει λοιπόν να ακούσει πέρα από τους πρώτους συμβολισμούς των λέξεων για να αντιληφθεί το νόημα που υπάρχει, πρέπει να πάει πέρα τη φολκλορική εικόνα που έχει για την Κρήτη (ειδικά οι νεότεροι, όσοι την κατανάλωσαν σε τσιπουράδικα και ρακομελάδικα αμφιβόλου γνησιότητας) ώστε να διαβάσει τους αέναους θιαρμούς (εξοβελισμούς) εναντίον αυτού που απειλεί την κοινωνική ειρήνη. Διότι αυτό διατυμπάνιζαν και υπερασπίζονταν τα ριζίτικα: την κοινωνική ειρήνη η οποία πρέπει να κατακτηθεί με σεβασμό στον συνάνθρωπο, ψυχραιμία αλλά και αυστηρότητα μόνο απέναντι σε όποιον επιβουλεύεται αυτή την ισορροπία.
 
Δίσκος που δεν μπορεί να κατανοηθεί με στεγανά απέναντι σε κοινωνικά σύμβολα (π.χ. οικογένεια), σε θρησκευτικά αρχέτυπα (η αθεΐα και ο μηδενισμός πρέπει να έχουν στην Κρήτη τους λιγότερους θιασώτες) ή στην πατρίδα ως βιωμένο τόπο – όχι ως σύμβολο επικράτησης εναντίον ιδεών, ψυχών και σωμάτων. Για αυτό και τα Ριζίτικα στάθηκαν ο Ρουβίκωνας τόσο για τον Ξυλούρη, όσο και για τον Γιάννη Μαρκόπουλο. Τον διάβηκαν και ο καθένας από εκεί και πέρα ανέλαβε τις ευθύνες του απέναντι στη σοβαρότητα και στις τομές που επέφερε αυτό το έργο. Δίσκος απαραίτητος για όποιον φιλοδοξεί να έχει μια στοιχειώδη ελληνική δισκοθήκη.  

ΑΤΖΕΝΤΑ

Λένα Πλάτωνος
29-02-2020

Λένα Πλάτωνος

Αθήνα - Temple
Η Λένα Πλάτωνος έχει συμβάλει καθοριστικά στην εξέλιξη της ηλεκτρονικής μουσικής στην Ελλάδα με σημαντικούς δίσκους της στα μέσα της ...
Les Negresses Vertes
06-03-2020

Les Negresses Vertes

Αθήνα - Gagarin 205
Christian Loffler
07-03-2020

Christian Loffler

Αθήνα - Fuzz Live Music Club
01-12-2019

Vinyl & Vintage Marketplace

Αθήνα - Ωδείον Αθηνών
18-02-2020

Αναστασία Ζαννή

Αθήνα - Half Note Jazz Club

Γιώργος Κωνσταντινίδης & Απόστολος Στάϊκος

Αθήνα - Μουσική Σκηνή Σφίγγα

Λαϊκό Μαγαζί

Αθήνα - Σταυρός Του Νότου (Plus)
19-02-2020

H Νυχτερίδα του Γιόχαν Στράους του νεότερου

Αθήνα - Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Miki Yui, Mapstation

Αθήνα - Πολυχώρος Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων

Δημήτρης Καλαντζής

Αθήνα - Half Note Jazz Club

The Mystery Lights

Αθήνα - Gagarin 205

Τόλης Βοσκόπουλος

Αθήνα - Baraonda Club Restaurant

GALLERY OF THE WEEK

ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ

Τάνια Σκραπαλιώρη
Μπροστά στην υπερπλήρη αρένα του Tae Kwon Do, βούτηξαν στο σιδηρούν εκτόπισμα του The Age Οf Aquarius, δίνοντας μια εξαιρετική, γεμάτη ενέργεια συναυλία, από την οποία δεν έλειψε και το ηχηρό ...
Κωνσταντίνος Διαμαντόπουλος
Ό,τι γκρίνιες κι αν υπήρξαν για το Pitfalls, οι Νορβηγοί τις έσβησαν με έναν συναυλιακό θρίαμβο στο φουλαρισμένο από κόσμο Fuzz, που τους «υποχρέωσε» στο μοναδικό δεύτερο encore της τρέχουσας ...
Τάνια Σκραπαλιώρη
Διατηρώντας άθραυστο τον μαγικό κύκλο της μουσικής του, ο Βρετανός παραγωγός μετέτρεψε το Ζάππειο σε speakeasy techno club, με τους τοίχους και τους φεγγίτες να δοκιμάζουν τις αντοχές τους απέναντι

ΣΤΗΛΕΣ

Άρης Καζακόπουλος
Κόντρα στον κανόνα που θέλει τις διασκευές και τα remixes να είναι υποδεέστερα της αυθεντικής ηχογράφησης, η στήλη σήμερα επιλέγει 10 από τις πιο κραυγαλέες εξαιρέσεις...
Ζώης Χαλκιόπουλος
Αν και δεν έγινε ποτέ Faith (1987) ή Listen Without Prejudice Vol. 1 (1990), ήταν δίσκος που θα ωρίμαζε σιγά-σιγά και θα αναδυόταν με τα χρόνια, με τη βινυλιακή του έκδοση να τιμάται πλέον γύρω στα
Ελένη Τζαννάτου
Ένας ακλόνητος δίσκος διαπίστωσης, όπου ο Καναδός τραγουδοποιός καταπιάνεται με τον έρωτα και τον πόλεμο με τον έξω κόσμο, με ωριμότητα εντυπωσιακή για τα 25 του (τότε) χρόνια...
Δημήτρης Λιλής
Τι είναι λοιπόν προτιμότερο για έναν μουσικό; Να μεγαλώνει μαζί με τους fans του; Ή να φτιάχνει μουσική που θα μιλάει πάντοτε στις καρδιές και στα μυαλά των δεκαοχτάρηδων;

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Χριστίνα Κουτρουλού
Κοκάλινα γυαλιά, κασετόφωνο και μια καταμέτρηση των ταινιών του Γούντι Άλεν φέρνουν τα χρώματα της δεκαετίας του 1980 σε μια παραλία όπου όλα φαίνονται ήσυχα, σαν τον βαριεστημένο σκύλο που έχει ...
Μιχάλης Τσαντίλας

Στο τέλος της χρονιάς που διανύουμε, συμπληρώνονται 20 χρόνια από την κυκλοφορία του Βραχνού Προφήτη του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Επανερχόμαστε, λοιπόν, με ένα οδοιπορικό στη γέννηση του

Aντώνης Ξαγάς

Πώς γίνεται να πονάς, να λυπάσαι, να θυμώνεις σε μια άλλη γλώσσα; 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Γιώργος Πάγος
Fundracar ή αλλιώς το καράβι της διασκέδασης (σε ελεύθερη μετάφραση). Μια ερμηνεία που αποτυπώνει μόνο τη μισή αλήθεια του αθηναϊκού multi-culti σχήματος, που φέτος, περισσότερο από ποτέ, ...
Ανδρέας Κύρκος
Φίλοι από 11 χρονών, οι Robin Stewart & Harry Wright έστησαν το γκρουπ τους στο Μπρίστολ, επηρεασμένοι όμως από τα nightclubs του Λονδίνου. Μετά τον ενθουσιασμό που προξένησαν στο Plisskën ...
Πέννυ Γέρου
Με αφορμή τον ερχομό τους στην Αθήνα (Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου, στο Gagarin), μιλήσαμε με τον frontman Mike Brandon για τον θαυμασμό τους στο ωμό rock 'n' roll και στην αυθεντική soul των 1960s και ...
Χάρης Συμβουλίδης
Το θέρεμιν (theremin) διατέλεσε για ένα φεγγάρι στη μουσική «μόδα» εκεί ειδικά στο γύρισμα των '00s προς τα '10s, όμως και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας διατηρεί τους δικούς του ακούραστους ...

Instagram





Top
Στo avopolis.gr χρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε την εύρυθμη λειτουργία του site και την καλύτερη εμπειρία σας. Συνεχίζοντας την πλοήγησή σας στο site, αποδέχεστε τη χρήση των cookies και την πολιτική απορρήτου. More details…