View More
Εν αναμονή της κυκλοφορίας του νέου δίσκου των Whereswilder, Movement In Place, από τη United We Fly στις 12 Νοεμβρίου και της live παρουσίασής του ...
Δεκαπέντε χρόνια πέρασαν από την κυκλοφορία του Back to Black και η Μάρω Αγγελοπούλου βουτάει στη διαχρονική επιρροή του αριστουργήματος της Amy ...
Η Αγγελική Λάλου συνάντησε τον Γιάννη Βεσλεμέ με αφορμή τη μουσική που γράφει για την παράσταση Παράδεισος που ανεβαίνει στη Στέγη Γραμμάτων και ...
Κάθε εβδομάδα, ο Επίτροπος θα επαναφέρει την τάξη, ακόμα κι αν οι χατζημεταλλάδες δεν έχουν σωτηρία. Στο νέο του Παρατηρητήριο γιορτάζει το Halloween ...
 Τα κομμάτια που ξεχωρίσαμε από τις νέες κυκλοφορίες αυτής της εβδομάδας για τη λίστα του Σαββατοκύριακου από το Avopolis Radio. 
Top story

Ο δίσκος με την εκρηκτική εμφάνιση του καλλιτέχνη, με τίτλο Live from the Acropolis, αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 29 Οκτωβρίου

Το κομμάτι αποτελεί το τελικό preview για τη νέα δισκογραφική δουλειά του συγκροτήματος

Πότε θα κυκλοφορήσει το ντοκιμαντέρ για το αγαπημένο Beach Boy;

Ο δημοφιλής rapper τίμησε τη μητέρα του η οποία έφυγε από τη ζωή το προηγούμενο Σαββατοκύριακο σε ηλικία 70 ετών

Το νέο τους κομμάτι με τίτλο “ALYGATYR” κυκλοφόρησε εν μέσω της περιοδείας τους στο Ηνωμένο Βασίλειο

Η σειρά περιλαμβάνει νέες ηχογραφήσεις του "Lights", το οποίο συνοδεύεται από την ταινία μικρού μήκους του Lynch με τίτλο I Touch A Red Button Man

Το αγαπημένο Σκαθάρι εξήγησε ότι πάντα έβρισκε τη διαδικασία παράξενη

«Έχουμε μηδενική ανοχή ως προς ζητήματα κακοποίησης, τόσο σωματικής, όσο και λεκτικής, και αυτή η συμπεριφορά παρατηρείται εδώ και δύο εβδομάδες»

Σήμερα  7μμ με 8μμ παρουσιάζει το νέο της ep "1999".  

Ο Springsteen μίλησε με τον παρουσιαστή για το No Nukes concert film, τη φιλία του με τον Barack Obama και πολλά ακόμη

Ο δημοφιλής rapper ευχαρίστησε τόσο τον Snoop Dogg όσο και τους θαυμαστές του για τη στήριξη στις δύσκολες ώρες που περνά

Τα “West” και “25 Years” περιλαμβάνονται στο original score του Greenwood για το δραματικό western της Campion

Ο frontman των Pulp τραγουδά στα Γαλλικά υποδυόμενος τον pop τραγουδιστή Tip-Top

«Αν το ακούσει ποτέ αυτό ο Eddie [Vedder], φίλε σ’ αγαπώ και σ’ ευχαριστώ που ήσουν τόσο ευγενικός απέναντι στο συγκρότημά μας»

Η μήνυση που είχε ασκηθεί στο συγκρότημα είχε συγκροτηθεί στη βάση ότι το design της δημοφιλούς μπλούζας τους ήταν αντιγραφή ενός σχεδίου εμπνευσμένου από την Κόλαση του Δάντη.

Μουσικοί αντιγραφείς: κλέφτες, άτυχοι και ιδιοφυΐες

Ο Μιχάλης Τσαντίλας ρίχνει μια ματιά σε πολύκροτες διεθνείς και εγχώριες δικαστικές διαμάχες περί αντιγραφής ιδεών, με αφορμή την πρόσφατη μήνυση του Γιώργου Μουκίδη κατά του Παντελή Παντελίδη...

Μιχάλης Τσαντίλας
Μιχάλης Τσαντίλας

Ο Μιχάλης Τσαντίλας ρίχνει μια ματιά σε πολύκροτες διεθνείς και εγχώριες δικαστικές διαμάχες περί αντιγραφής ιδεών, με αφορμή την πρόσφατη μήνυση του Γιώργου Μουκίδη κατά του Παντελή Παντελίδη...

Αφορμή για το παρόν άρθρο υπήρξε μια είδηση που έσκασε πρόσφατα. Ο Γιώργος Μουκίδης, συνθέτης ο οποίος έχει υπογράψει περί τα 200 δισκογραφημένα τραγούδια, μήνυσε τον Παντελή Παντελίδη για 100.000€, κατηγορώντας τον ότι ένα τραγούδι από την τελευταία δισκογραφική του δουλειά αποτελεί αντιγραφή ενός παλαιότερου δικού του. Τέτοιες διαμάχες συνέβησαν πολλάκις στον χώρο της διεθνούς δισκογραφίας, είτε κατέληξαν να λυθούν εντός των δικαστικών αιθουσών, είτε εκτός. Σε μερικές από αυτές θα αναδράμουμε παρακάτω, ανιχνεύοντας διαφορές και αιτίες.

Είναι πολλά τα λεφτά, γλυκέ Κύριέ μου: τα Σκαθάρια ως δανειστές και δανειζόμενοι

Μετά τη διάλυσή τους, ο πρώτος από τους Beatles που γνώρισε επιτυχία στα charts ήταν ο GeorgeHarrison. Το τραγούδι “My Sweet Lord” (1970), αποτέλεσμα της προσπάθειάς του να γράψει έναν ύμνο που να βάζει την ινδική και τη χριστιανική θρησκευτική αντίληψη δίπλα-δίπλα, γνώρισε τεράστια επιτυχία και οδήγησε το άλμπουμ AllThingsMustPass σε τεράστιες πωλήσεις. Την επόμενη χρονιά, όμως, η επιτυχία γύρισε μπούμερανγκ για το πρώην Σκαθάρι, αφού η εταιρεία Bright Tunes τον μήνυσε για μουσική λογοκλοπή από ένα τραγούδι του καταλόγου της, το “He’s So Fine” των Chiffons. Η υπόθεση οδηγήθηκε στα δικαστήρια, έγινε η διασημότερη νομική διαμάχη της μουσικής ιστορίας και στοίχισε στον Harrison περισσότερα από 1,5 εκατομμύρια δολλάρια –χώρια την ψυχική οδύνη και τη ζημιά στην υπόληψή του...

Arthrodik_2

Παρότι υπήρξε επικριτικός για την απροσεξία του Harrison, ο JohnLennon βρέθηκε και ο ίδιος υπόλογος για αντιγραφή, αφού οι πρώτοι στίχοι και η μελωδία του “Come Together” ήταν καταφανώς δανεισμένοι από το “You Can’t Catch Me” του ChuckBerry. Ο Lennon επιδίωξε μια εξωδικαστική διευθέτηση της υπόθεσης, η οποία τον οδήγησε σε πολλές περιπέτειες –αλλά αυτά είναι θέματα ενός διαφορετικού άρθρου. Πιο προσεκτικός υπήρξε ο PaulMcCartney: όταν συνέλαβε τη μελωδία του “Yesterday” στον ύπνο του, φοβούμενος ότι ήταν απλά μια μελωδία που είχε ακούσει κάπου, προσπάθησε για μήνες να τσεκάρει την προέλευσή του –εις μάτην. Κανείς δεν πήρε είδηση, τότε τουλάχιστον, ότι υπήρχε πράγματι μια ομοιότητα, κυρίως στιχουργική, με το “Answer Me, My Love” του NatKingCole

Φυσικά ο επιδραστικότερος κατάλογος τραγουδιών στην ιστορία δεν θα μπορούσε να μην αποτελέσει και πηγή δανεισμών, παρότι ποτέ δεν προέκυψε κάποια δικαστική διαμάχη εξ αυτών. Θυμάστε το “Why Don’t You Get A Job” των Offspring, το οποίο ακουγόταν πολύ στα τέλη της δεκαετία του 1990; Πρόκειται ασφαλώς για ένα τραγούδι με εμφανέστατα δάνεια από το “Ob-La-Di, Ob-La-Da” (ίσως και από το “Cecilia” των Simon & Garfunkel). Αλλά και το “What I Got” των Sublimeομοιάζει πολύ με το “Lady Madonna”, όπως και το “Start!” των Jam αντλεί από το “Taxman”.

Σερφάροντας με ξένη σανίδα: οι BeachBoys, οι LedZeppelin και οι άλλοι

Το πρώτο χιτ σινγκλ των καλιφορνέζων BeachBoys ήταν το “Surfin’ USA” (1963). Αν και ήταν προφανές ότι κυριολεκτικά ολόκληρο το τραγούδι ήταν ταυτόσημο με την επιτυχία “Sweet Little Sixteen” του ChuckBerry, στην αρχική κυκλοφορία ο Brian Wilson εμφανίζεται ως ο μοναδικός δημιουργός του. Ο Berry πάντως δεν έμεινε άπραγος και κατάφερε τελικά και να αναγραφεί το όνομά του στα credits του τραγουδιού, αλλά και να εισπράτει εξ ολοκλήρου τα δικαιώματα από αυτό.

Arthrodik_3

Οι LedZeppelin είναι ένα γκρουπ που κατηγορήθηκε πολλές φορές για αντιγραφή και εμπλέχθηκε σε μπόλικες δικαστικές διαμάχες. Πράγματι, υπάρχουν εμφανέστατα δάνεια στη δισκογραφία τους, κυρίως από παραδοσιακά ή μπλουζ τραγούδια. Το “Whole Lotta Love” λ.χ. έχει παρεμφερείς στίχους με το “You Need Love” του WillieDixon, το “Communication Breakdown” φέρει μια αξιοπρόσκετη ομοιότητα με το “Nervous Breakdown” του EddieCochran, ενώ το κιθαριστικό μέρος του “Moby Dick” είναι ταυτόσημο με το αντίστοιχο του “Watch Your Step” του BobbyParker (από το οποίο άντλησε και ο John Lennon για το “I Feel Fine”). Υπάρχουν κυριολεκτικά δεκάδες αντίστοιχα παραδείγματα, πράγμα που σίγουρα έκανε τους Zeppelin να δουν με συμπάθεια τους PearlJam, όταν οι τελευταίοι δανείστηκαν στοιχεία από το “Going To California” για το δικό τους “Given To Fly”.

Σε άλλα παραδείγματα, το “Cigarettes And Alcohol” των Oasis περιέχει το ριφ του “Bang A Gong (Get It On)” των T. Rex, η ομοιότητα του “Creep” των Radiohead με το “The Air I Breathe” των Hollies δεν μπορεί να αγνοηθεί, ενώ το “Viva La Vida” των Coldplay δημιούργησε μια σπάνια τριπλή καραμπόλα, καθώς υπήρξαν δύο επίσημοι διεκδικητές της «αυθεντικής» ιδέας: ο JoeSatriani με το “If I Could Fly”, αλλά και ο CatStevens (Yusuf Islam πλέον) με το “Foreigner’s Suite”.

Οι ξένοι μάς κλέβουν τις δουλειές: μερικές εγχώριες υποθέσεις

Στα καθ’ ημάς τώρα, οι μουσικές κόντρες που οδηγήθηκαν στα δικαστήρια είχαν τις περισσότερες φορές να κάνουν με διαφορετικά ζητήματα κι έτσι το θέμα συνήθως εξαντλείται σε συζητήσεις που γίνονται σε «πηγαδάκια» και διαδικτυακά φόρουμ. Ο Διονύσης Σαββόπουλος κατηγορήθηκε κάποτε ότι αντέγραψε τη “Συννεφούλα” από το soundtrack μιας ιταλικής ταινίας, αλλά ο ίδιος φρόντισε να ξεκαθαρίσει ότι μάλλον το αντίθετο είχε συμβεί, αφού το εν λόγω φιλμ (IlCorsaroNero) προβλήθηκε αρκετά χρόνια μετά την έκδοση του τραγουδιού του. Φαίνεται πως το θέμα εξακολουθεί να τον τσιγκλάει, πάντως, αφού στις φετινές εμφανίσεις του στην Ακτή Πειραιώς αναφέρθηκε στην υπόθεση, προβάλλοντας κι ένα σύντομο απόσπασμα της ταινίας.

Arthrodik_4

Από εκεί και πέρα μπορούμε να αναφερθούμε στο περίφημο “Δίχτυ” (Ξαρχάκος/Γκάτσος), το οποίο προφανώς αποτελεί μια ανάπλαση του “Το Μονοπάτι” (Μουζάκης & Γιαννακόπουλος/Σακελλάριος & Γιαννακόπουλος), αλλά και στην προφανή «παραλληλία» ανάμεσα στο “Φιλαράκι” της Σοφίας Βόσσου και στις “Κακές Συνήθειες” του Μίλτου Πασχαλίδη, για να φτάσουμε και στη διένεξη που αναφέρθηκε στην εισαγωγή, με αφορμή τα τραγούδια “Χωρίς Φτερά” της Κωνσταντίνας και “Τέτοια Αγάπη Δεν Αξίζω” του Παντελίδη. Η εγχώρια ιστορία πήρε μία ακόμα διεθνή τροπή σχετικά πρόσφατα, όταν κάποιες φράσεις του “Video Games” της LanaDelRey θεωρήθηκαν αντιγραφή του “Δρόμοι Που Αγάπησα” του Γιώργου Σταυριανού, που πρωτοερμήνευσε η Ελένη Βιτάλη.

Κρυπτομνησία, φόροι τιμής και συμπτώσεις: μερικές εξηγήσεις για το φαινόμενο «μουσική λογοκλοπή»

Γίνεται σαφές μέσω της παραπάνω σποραδικής αναφοράς σε περιπτώσεις μουσικής λογοκλοπής ότι δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Πολλές από αυτές οφείλονται στο φαινόμενο της «κρυπτομνησίας», κατά το οποίο βιωμένες εμπειρίες που έχει ξεχάσει κάποιος, μπορεί να επανέλθουν και να τις θεωρήσει νέες. Με βάση αυτό το σκεπτικό, ο George Harrison καταδικάστηκε για «υποσυνείδητη λογοκλππή» («subconscious plagiarism» ο αγγλικός όρος). Πιθανότατα δηλαδή το πρώην Σκαθάρι είχε ακούσει το τραγούδι των Chiffons κάποτε, το ξέχασε κατόπιν αλλά, γράφοντας το δικό του, ήρθε στο νου του η μουσική, θεωρώντας ότι τη δημιούργησε ο ίδιος.

Σε άλλες περιπτώσεις, βέβαια, υπάρχει εκούσια δράση. Ο Brian Wilson λ.χ. δανείστηκε απολύτως συνειδητά (κατά δική του ομολογία) τη μελωδία του Chuck Berry, χωρίς όμως να μπει στον κόπο να προσθέσει το όνομά του στους συντελεστές. Όπως και πολλά δάνεια των Zeppelin, του Bob Dylan και του Σαββόπουλου από τη μουσική παράδοση των πατρίδων τους θα έπρεπε να έχουν αναγνωριστούν στα credits των δίσκων τους. Άλλες φορές πάλι η συνειδητή δανειοληψία γίνεται με μια διάθεση απονομής φόρου τιμής στο αυθεντικό δημιούργημα και με αμοιβαία κατανόηση (εδώ μάλλον εμπίπτει η περίπτωση “Start!”-“Taxman” π.χ.).

Arthrodik_5

Υπάρχει πάντως κι ένας παράγοντας που δεν γίνεται πολλές φορές κατανοητός από όλους. Η λαϊκή μουσική (στον χώρο της οποίας αναφερόμαστε τόση ώρα) στηρίζεται στο σύνολό της σε σύντομες και απλές μουσικές φόρμες, πράγμα που κάνει ολοένα και πιο πιθανό (με την αύξηση της παραγωγής καθημερινά) να συμπίπτουν αρμονικές ακολουθίες, μελωδίες, ακόμα και στίχοι ανάμεσα σε διαφορετικά τραγούδια. Ένα καλό παράδειγμα για το πόσα διαφορετικά τραγούδια μπορούν να γραφτούν πάνω σε συγκεκριμένες αρμονικές ακολουθίες θα βρείτε κάνοντας κλικ εδώ. Όσο κι αν θα ήταν κολακευτικό, ας πούμε, να υπήρχε πράγματι το τραγούδι της Βιτάλη στα ακούσματα της Del Rey, το πιθανότερο είναι ότι απλά έτυχε οι δύο αυτές ιδιαίτερα απλές μελωδίες (βασισμένες σε μόλις δύο ακόρντα) να συμπέσουν. Τα ίδια (θα μπορούσαν να) ισχύουν και για τη “Συννεφούλα”.

«Το ταλέντο δανείζεται, η ιδιοφυΐα αντιγράφει» είπε κάποτε κάποιος, θέλοντας να δείξει ότι ο αυθεντικός δημιουργός δεν είναι απαραίτητo να «πρωτοτυπεί», αλλά να καταφέρνει να παρουσιάσει κάτι παλιό υπό νέα μορφή και οπτική. Αυτή η ανακαίνιση, αυτός ο διάλογος με τη μουσική παράδοση (ανώνυμη και επώνυμη) είναι αναγκαία και αναπόφευκτη. Θα πρέπει λοιπόν κάποια στιγμή να προβλεφθεί από το νομικό πλαίσιο μια συνθήκη που θα επιτρέπει να λύνονται όσες διαφορές προκύπτουν, χωρίς να καταργηθούν τα πνευματικά δικαιώματα, τα οποία αποτελούν απαραίτητη πηγή εσόδων για πολλούς δημιουργούς. Γιατί, εδώ που τα λέμε, όλες αυτές οι διαμάχες περί της ιδιοκτησίας μιας απλής μελωδικής γραμμής ή ενός ρεφραίν –για όποιον  αντιλαμβάνεται τις έννοιες και τα μεγέθη– μοιάζουν επιεικώς αστείες. Εκτός αν βάλει κανείς στην εξίσωση και τα χρηματικά ποσά που διακυβεύονται κάθε φορά...

Top story

Εν αναμονή της κυκλοφορίας του νέου δίσκου των Whereswilder, Movement In Place, από τη United We Fly στις 12 Νοεμβρίου και της live παρουσίασής του στο six d.o.g.s ο Άγγελος Κλειτσίκας συναντήθηκε μαζί τους, συζητώντας μεταξύ άλλων το γιατί η Billie Eilish είναι η ροκ μπάντα του σήμερα, την αδιαφορία της πολιτείας για τους μουσικούς και την

Δεκαπέντε χρόνια πέρασαν από την κυκλοφορία του Back to Black και η Μάρω Αγγελοπούλου βουτάει στη διαχρονική επιρροή του αριστουργήματος της Amy Winehouse.

Το πρώτο "In Women We Trust" event της χρονιάς από το Plisskën Festival και το British Council είναι γεγονός και θα το γιορτάσουν με ένα λαμπερό πάρτι με Female Only Line Up

Η Αγγελική Λάλου συνάντησε τον Γιάννη Βεσλεμέ με αφορμή τη μουσική που γράφει για την παράσταση Παράδεισος που ανεβαίνει στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση. 

Κάθε εβδομάδα, ο Επίτροπος θα επαναφέρει την τάξη, ακόμα κι αν οι χατζημεταλλάδες δεν έχουν σωτηρία. Στο νέο του Παρατηρητήριο γιορτάζει το Halloween με 4 σύντομες και πέρα ως πέρα φανταστικές “επιστολές τρόμου”.

 Τα κομμάτια που ξεχωρίσαμε από τις νέες κυκλοφορίες αυτής της εβδομάδας για τη λίστα του Σαββατοκύριακου από το Avopolis Radio. 

Την ημέρα της κυκλοφορίας του νέου τους δίσκου, Sympathy for Life, ο μπροστάρης του γκρουπ, Andrew Savage μας μίλησε σχεδόν για τα πάντα: την κατάσταση του ροκ σήμερα, την πραγματική επανάσταση και για το πως οι Parquet Courts ήταν πάντα μία μπάντα για χορό. 

Στο νέο του Diggin o Ζώης Χαλκιόπουλος μεταφράζει τους Poll σε Αγάπη.
Εμπνευσμένος από τη ρήση του Neil Young, ο Ζώης Χαλκιόπουλος επιλέγει 5 τραγούδια που μοιάζει να ακούγονται καλύτερα στις live εκτελέσεις τους από τις πρωτότυπες ηχογραφήσεις. Συν ένα opposite effect - έκπληξη.
Kάθε εβδομάδα, ο Άγγελος Κλειτσίκας κάνει μια γύρα σε αναλογικά και ψηφιακά στενά κι επιλέγει στιγμιότυπα απ' όσα είδε, άκουσε, σκέφτηκε και ένιωσε την ανάγκη να μοιραστεί. Στο νέο του Snap(shots) ζει με δύο ταινίες που του πήραν το μυαλό.

Ο Κωνσταντίνος Τσάβαλος έγραψε το ελληνικό Trainspotting και επιλέγει ένα soundtrack εμπνευσμένο από 10 καρέ του βιβλίου.

Ο Άρης Καζακόπουλος φτιάχνει λίστες, λίστες, λίστες. Στο σημερινό Listomania -κατ' εξαίρεση- δεν φτιάχνει κάποια λίστα, αλλά αναλύει τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας των αναγνωστών του Pitchfork για τους 200 καλύτερους δίσκους των 25 χρόνων λειτουργίας του. 

Με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανοίξει ξανά γύρω από το διάσημο εξώφυλλο του Nevermind  των Nirvana, o Μάκης Μηλάτος σταχυολογεί 15 εμβληματικά  album covers που σήμερα, ίσως, δεν θα είχαν κυκλοφορήσει ποτέ.

Κάθε εβδομάδα, ο Επίτροπος θα επαναφέρει την τάξη, ακόμα κι αν οι χατζημεταλλάδες δεν έχουν σωτηρία. Στο νέο του Παρατηρητήριο ενώ φαινομενικά ασχολείται με το beef Πετράκου - Active Member ουσιαστικά σας προσφέρει "αμόλυβδη" Σωτηρία.

Top