search

Θέατρο Ολύμπια

Ακαδημίας 59, Αθήνα 106 79, Ελλάδα

Μανώλης Καλομοίρης

Μανώλης Καλομοίρης

24 Μαρ 2013 20:00

Θέατρο Ολύμπια

Μουσική διεύθυνση: Γιώργος Βράνος

Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

Με την Ορχήστρα τη Χορωδία και Μονωδούς της ΕΛΣ

Στο πλαίσιο των εορτασμών για το Έτος Μανώλη Καλομοίρη, με αφορμή την συμπλήρωση 130 ετών από την γέννηση και 50 ετών από τον θάνατο του κορυφαίου έλληνα συνθέτη, η Εθνική Λυρική Σκηνή τιμά το θεμελιωτή της Εθνικής Μουσικής Σχολής παρουσιάζοντας συναυλία - αφιέρωμα στο οπερατικό έργο του.

Οι καταξιωμένοι μονωδοί της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Βασιλική Καραγιάννη, Αλεξάνδρα Ματθαιουδάκη, Άρτεμις Μπόγρη, Μίνα Πολυχρόνου, Τζούλια Σουγλάκου, Μαργαρίτα Συγγενιώτου, Δημήτρης Κασιούμης, Δημήτρης Πακσόγλου, Δημήτρης Πλατανιάς, Διονύσης Σούρμπης και Βαγγέλης Χατζησίμος θα ερμηνεύσουν αποσπάσματα των έργων: Το δαχτυλίδι της μάνας, Ο Πρωτομάστορας, Τα ξωτικά νερά, Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος, Ανατολή.

Ο συνθέτης Μανώλης Καλομοίρης (1883-1962), Σαμιακής καταγωγής, γεννήθηκε στη Σμύρνη, όπου και έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής, τα οποία συνέχισε στην Αθήνα και την Κωνσταντινούπολη. Σπούδασε στο Ωδείο της Βιέννης πιάνο, θεωρητικά και σύνθεση.

Θεωρείται ο θεμελιωτής της Εθνικής Μουσικής Σχολής στην Ελλάδα. Άντλησε την έμπνευσή του από την ελληνική παράδοση και το ελληνικό τραγούδι καθώς και από την ποίηση και τη λογοτεχνία της εποχής του. Συνέθεσε πάνω από 220 έργα, ανάμεσά τους πέντε όπερες, τρεις συμφωνίες, συμφωνικά ποιήματα, ένα κοντσέρτο για πιάνο, ένα «κοντσερτάκι» για βιολί, κύκλους τραγουδιών για φωνή και ορχήστρα και για φωνή και πιάνο, έργα για πιάνο, μουσική δωματίου, χορωδιακά, καθώς και έργα για παιδιά (χορωδιακά, έργα για πιάνο). Οι όπερες του έχουν παρουσιαστεί επανειλημμένα από την Εθνική Λυρική Σκηνή. 

Αποσπάσματα από κείμενο του προγράμματος της παραγωγής, της μουσικολόγου Μυρτώς Οικονομίδου, Γραμματέως του Αρχείου του Συλλόγου «Μανώλης Καλομοίρης»: Με τις όπερές του ο Καλομοίρης  θα φέρει το ελληνικό κοινό για πρώτη φορά σε επαφή με έργα βαγκνερικών αρχών, κυρίαρχη τάση εκείνη την εποχή σε όλη την Ευρώπη, η οποία προσέφερε τα μέσα για έντεχνη ανάπλαση εθνικών και λαϊκών περιεχομένων. Σύμφωνα πάλι με αυτό το μοντέλο, ο Καλομοίρης δεν χρησιμοποιεί για τα συνολικά πέντε μελοδραματικά έργα του τον όρο όπερα, αλλά επιλέγει τους όρους μουσικό δράμα, παραμύθι ή θρύλος, υποδεικνύοντας το διαχωρισμό του από τα πρότυπα του ιταλικού βερισμού. Στα έργα του, μέσα από συμβολικές και αλληγορικές καταστάσεις, από το γκρέμισμα και τον χαμό, προσδοκάται η αναγέννηση του έθνους των Ελλήνων. Ο μίτος που διαπερνά όλα του τα έργα είναι η γυναίκα που αγαπά χωρίς όρια και δισταγμούς τον αγαπημένο της και μέσω της αυτοθυσίας της επέρχεται η τελική λύτρωση. Ο εθνικός μουσικός χαρακτήρας επιτυγχάνεται κυρίως με τη χρήση των ιδιαίτερων τρόπων και ρυθμών του ελληνικού δημοτικού τραγουδιού, όπως επίσης του βυζαντινού μέλους, και όχι με την εμφάνιση αυτούσιων σκοπών. Φιλοδοξία του συνθέτη αποτελεί να δείξει «όχι τόσο και μόνο, το ελληνικό χρώμα, παρά την ψυχή την ελληνική». Όταν, πάλι, το κάνει στις όπερές του, η συμβολική, δραματική και σκηνική τους λειτουργία επιδρά στο ασυνείδητο του ακροατή, δημιουργώντας βαθιά συγκίνηση. Από το 1913 θα αρχίσει η περίοδος της σύνθεσης των πέντε μεγάλων του μελοδραματικών έργων,  βασισμένων σε έργα σύγχρονών του Ελλήνων συγγραφέων, με νιτσεϊκές επιρροές, τάση η οποία ήταν πολύ δημοφιλής εκείνη την εποχή, αν και τελικά όχι ιδιαίτερα συμβατή με την ιδιοσυγκρασία του Καλομοίρη, καθώς ο συνθέτης έκανε συχνά παρεμβάσεις προς μια πιο εξανθρωπισμένη παρουσίαση των χαρακτήρων ή ακόμη και δραστικές αλλαγές, λόγου χάριν στην Ανατολή. Η πρώτη και η τελευταία του όπερα βασίζονται σε έργα του Νίκου Καζαντζάκη: O Πρωτομάστορας (1915/1929/1942), μουσική τραγωδία σε δύο μέρη και ένα ιντερμέδιο και ο Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος (1961), μουσικός θρύλος-τραγωδία σε τρία μέρη. Ενδιάμεσα, άλλες δύο βασισμένες σε θεατρικά έργα του Γιάννη Καμπύση: Το δαχτυλίδι της μάνας (1917/1939), μουσικόδραμα σε τρία μέρη και η Ανατολή (1945/1948), μουσικό παραμύθι σε δύο μέρη κι ένα ιντερμέδιο. Ξεχωριστή θέση κατέχει η τέταρτη όπερα Τα ξωτικά νερά (1950/1952), καθώς βασίζεται σε δραματικό ποίημα ενός ξένου, του Ιρλανδού Ουίλλιαμ Μπάτλερ Γαίητς. Στα δύο ωδεία που ιδρύει (Ελληνικό, 1919 και Εθνικό, 1926) δίνει μεγάλη έμφαση στη δημιουργία νέων τραγουδιστών, οι οποίοι στη συνέχεια θα διαπρέψουν στα μεγάλα ευρωπαϊκά μουσικά κέντρα. Θα ιδρύσει το βραχύβιο Εθνικό Μελοδραματικό Όμιλο (1933-1935), ο οποίος θα προλάβει να δώσει πάνω από εκατό παραστάσεις. Θα γράψει πάμπολλα άρθρα για τη σημασία της δημιουργίας κρατικής όπερας, η οποία τελικά ιδρύεται το 1939 (Λυρική Σκηνή) ως μέρος του Εθνικού Θεάτρου. Το 1944 που ο νεοπαγής θεσμός αυτονομείται, ο Καλομοίρης θα γίνει ο πρώτος της Γενικός Διευθυντής.

Ερμηνεύουν: Βασιλική Καραγιάννη, Δημήτρης Κασιούμης, Αλεξάνδρα Ματθαιουδάκη, Άρτεμις Μπόγρη, Δημήτρης Πακσόγλου, Δημήτρης Πλατανιάς, Μίνα Πολυχρόνου, Τζούλια Σουγλάκου, Διονύσης Σούρμπης, Μαργαρίτα Συγγενιώτου, Βαγγέλης Χατζησίμος

Με την Ορχήστρα και την Χορωδία της ΕΛΣ

 

Προπώληση εισιτηρίων:

Ταμεία τoυ ΘΕΑΤΡΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ Ακαδημίας 59-61, Αθήνα

Δευτέρα 09.00-16.00

Τρίτη με Κυριακή 09.00–21.00

 

Τηλ. Πωλήσεις: 210 3662 100, 210 3612 461, 210 3643 725

Ηλεκτρονική προπώληση: www.nationalopera.gr

Τιμές εισιτηρίων: €20, €25, €30, €35, €45 Παιδικό, Φοιτητικό  €15

 

ΟΜΑΔΙΚΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ Τηλ. 210 3711 342, 210 3711 200